— Może powiedziała to za ostro. Ale rozumiesz przecież, że mama całe życie ciągnęła wszystko sama. Ojciec wcześnie odszedł, ona wychowała mnie i brata. Przywykła, że ma wszystko pod kontrolą.
— I to znaczy, że ja mam znosić jej kontrolę do końca życia?
Piotr usiadł na brzegu dziecięcego łóżka i ujął dłonie żony.
— Aga, nie kłóćmy się. Porozmawiam z nią, wytłumaczę.
— Co jej wytłumaczysz? Że też jestem człowiekiem? Że mam uczucia?
— No tak. Powiem jej, żeby nie była taka ostra.
Agnieszka powoli pokręciła głową.
— Piotr, tu nie chodzi o ostre słowa. Chodzi o to, że twoja matka mnie nie akceptuje. I ty o tym dobrze wiesz.
— Pięć lat to za mało? Ile mam jeszcze czekać?
Z kuchni dobiegł głos Haliny:
— Piotrek! Chodź na kolację! Wszystko wystygnie!
Piotr podniósł się z łóżka.
— Chodźmy, zjemy spokojnie. Potem pogadamy.
— Nie, dziękuję. Straciłam apetyt.
Mąż przez chwilę stał w miejscu, po czym wyszedł. Agnieszka słyszała, jak rozmawia z matką w kuchni, ale nie potrafiła rozróżnić słów. Ich głosy raz stawały się ostrzejsze, raz cichły.
Wyjęła telefon i wybrała numer mamy.
— Mamo? To ja. Możemy przyjechać do ciebie na kilka dni?
— Oczywiście, córeczko. Co się stało?
— Opowiem później. Zaraz wyjeżdżamy.
— Dobrze. Ugotowałam barszcz, akurat wystarczy dla wszystkich.
Agnieszka mimowolnie się uśmiechnęła. Mama zawsze mówiła: „wystarczy dla wszystkich”. Nigdy nie liczyła kawałków, nie odmierzała porcji, nie patrzyła, komu należy się więcej.
Zosia cieszyła się z wyjazdu do drugiej babci. Przez całą drogę autobusem trajkotała bez przerwy, opowiadając o lalkach i o tym, co będzie robiła następnego dnia.
— Mamo, a czemu tata nie pojechał z nami? — zapytała dziewczynka, kiedy były już blisko bloku.
— Tata pracuje, kochanie. Przyjedzie do nas później.
Mama przywitała je w progu uśmiechem. Barbara Nowak była zupełnym przeciwieństwem Haliny: łagodna, ciepła, zawsze gotowa pomóc, zanim ktokolwiek o pomoc poprosił.
— Jak ja za wami tęskniłam! — wzięła wnuczkę na ręce. — Moja kruszynka! Ale ty urosłaś!
— Babciu, masz nowe bajki?
— Oczywiście, że mam. Poczytamy po kolacji.
Przy stole Barbara nalała barszcz do głębokich talerzy i od razu zaczęła troszczyć się po swojemu:
— Jedzcie, jedzcie porządnie. Agnieszka, tyś mi całkiem schudła. Czy tam cię w ogóle karmią?
— Karmią, mamo. Po prostu ostatnio nie miałam apetytu.
— To teraz będziesz miała. W domu człowiek od razu inaczej oddycha.
W domu. Agnieszka rozejrzała się po przytulnej kuchni z zasłonkami w drobną kratkę, po starym kredensie z porcelaną, po fotografiach wiszących na ścianach. Tutaj nikt nigdy nie nazwał jej obcą.
Po kolacji, kiedy Zosia zasnęła, obie kobiety usiadły w kuchni przy herbacie.
— Opowiadaj, co się stało — powiedziała Barbara, nalewając wrzątek do kubków.
Agnieszka opowiedziała o rozmowie w kuchni, o mięsie, o słowach teściowej. Barbara słuchała w milczeniu, tylko co jakiś czas kręciła głową.
— A Piotr jak zareagował?
— Jak zwykle. Powiedział, że mama jest zmęczona i że nie powinnam zwracać uwagi.
— Rozumiem — matka na chwilę zamilkła, mieszając cukier w herbacie. — A ty? Co ty czujesz?
— Jestem zmęczona, mamo. Strasznie zmęczona. Przez pięć lat próbowałam, a ona i tak mnie nie przyjęła. Zawsze znajdzie powód, żeby się przyczepić.
— Podaj mi przykłady.
Agnieszka westchnęła.
— Gotuję nie tak, sprzątam nie tam, zajmuję się dzieckiem nie tak, jak trzeba. Kiedy Zosia chorowała w zeszłym miesiącu, powiedziała mi prosto w oczy, że jestem złą matką.
— A Piotr?
— Piotr milczy. Albo tłumaczy, że mama po prostu martwi się o wnuczkę.
Barbara odstawiła kubek na stół.
— Córeczko, czy ty jesteś szczęśliwa w tym małżeństwie?
Pytanie zaskoczyło Agnieszkę tak bardzo, że przez dłuższą chwilę nie odpowiedziała. Patrzyła w okno, za którym migotały wieczorne światła.
— Nie wiem, mamo. Kiedyś byłam. Teraz… Czuję się jak obca we własnej rodzinie.
— Dlaczego wcześniej nic mi nie mówiłaś?
— Myślałam, że samo przejdzie. Że pani Halina w końcu do mnie przywyknie.
— Wygląda na to, że nie przywykła.
Siedziały w milczeniu, popijając herbatę. Za oknem zaczął siąpić drobny deszcz.
— Mamo, a kiedy wychodziłaś za tatę, babcia jak cię przyjęła?
Barbara uśmiechnęła się lekko.
— Twoja babcia Helena? Od pierwszego dnia mówiła do mnie „córko”. Powtarzała: „Teraz mam dwie córki”. I naprawdę traktowała mnie czasem lepiej niż własną Irenę.
— Jak myślisz, dlaczego?
— Bo widziała, że kocham jej syna. I że on kocha mnie. A kiedy w rodzinie jest miłość, miejsca starcza dla każdego.
Agnieszka zamyśliła się. Czy Piotr ją kochał? Tak naprawdę? A może tylko przyzwyczaił się do tego, że ona zawsze jest obok i wszystko znosi?
Zadzwonił telefon. Na ekranie pojawiło się imię męża.
— Agnieszka, gdzie ty jesteś? — głos Piotra brzmiał niespokojnie.
— U mamy. Przecież mówiłam.
— Kiedy wrócicie do domu?
— Nie wiem. Może w niedzielę.
— Jak to nie wiesz? Jutro masz pracę.
— Wzięłam wolne. Powiedziałam, że jestem chora.
Zapadła pauza.
— Aga, przestań się boczyć i wracaj. Porozmawiamy normalnie.