Sens i tak był jasny. W ich spojrzeniach moja córka była po prostu zbyt duża na sukienki, które uważały za piękne.
W czwartym salonie jej ramiona podniosły się niemal do uszu. Tak samo wyglądała w dniu pogrzebu Mateusza.
Próbowałam mówić pogodnie, chociaż w środku dusił mnie lęk.
— Zostało jeszcze jedno miejsce. Ten mały salon przy Lipowej.
— Proszę, spróbujmy już tylko tam.
Sprzedawczyni obejrzała Zuzannę od stóp do głów. W kącikach jej ust pojawił się chłodny, ledwie widoczny grymas.
Prawie zwróciłam się do córki dawnym przezwiskiem. Zatrzymałam słowo tuż przed ustami. „Iskierka” należała do Mateusza. Tylko do niego.
Na wystawie salonu przy Lipowej wisiała suknia, którą wyobrażałam sobie na Zuzannie od chwili, gdy kilka dni wcześniej przejechałam tamtędy samochodem. Kremowobiała, lekka, delikatna, z miękko układającą się spódnicą. Wyglądała jak coś z opowieści, w której krzywda nie ma ostatniego słowa.
Zuzanna długo stała przed szybą. Potem po raz pierwszy od wielu miesięcy odezwała się głosem przypominającym dawną siebie.
— Czy mogłabym przymierzyć tę z wystawy?
Sprzedawczyni ponownie przesunęła po niej wzrokiem. Oceniająco. Powoli. Jej usta zacisnęły się w cienką kreskę.
— Kochanie, ten model nie jest dla ciebie. Jesteś na niego za duża.
Tylko tyle.
Bez przeprosin.
Bez próby złagodzenia tonu.
Jedno nagie zdanie, które spadło na moją córkę mocniej niż policzek.
Zuzanna nie zapłakała.
Nie zaczęła się kłócić.
Odwróciła się, wyszła na ulicę i bez słowa usiadła na miejscu pasażera.
Ruszyłam za nią z drżącymi rękami. Kluczyki niemal wysunęły mi się z palców.
Przez całą drogę patrzyła przed siebie.
— Zuziu… tak strasznie mi przykro. Wrócę tam i powiem tej kobiecie, co o niej myślę…
— Jedź, proszę.
— Po prostu jedź.
Nie odrywała wzroku od jezdni. Zerkałam na nią co kilka sekund, czekając, aż pęknie. Aż zacznie płakać, krzyczeć, uderzać pięściami w deskę rozdzielczą. Czekałam na cokolwiek.
Nie wydarzyło się nic.
I właśnie ta cisza przeraziła mnie bardziej niż łzy.
Po powrocie weszła do domu, wolno wspięła się po schodach i zamknęła drzwi pokoju.
Chwilę później usłyszałam przekręcany klucz.
Oparłam czoło o drewno i starałam się płakać tak cicho, żeby nie usłyszała.
W końcu usiadłam na dywanie pod jej drzwiami. Plecy przycisnęłam do framugi.
— Zuziu, otwórz mi, proszę.
— Nie idę na studniówkę, mamo.
— Znajdziemy coś. Możemy zamówić suknię u krawcowej. Możemy nawet spróbować uszyć ją same…
— Mamo, przestań.
Jej głos był pusty i wyczerpany, jakby nie została w niej już żadna siła do walki.
— Nigdy tam nie pójdę. Proszę, nie próbuj więcej.
Ponownie oparłam czoło o drzwi i pozwoliłam łzom płynąć bezgłośnie.
Jedno dziecko już pochowałam.
Teraz miałam wrażenie, że tracę także drugie. Nie w jednej tragicznej chwili, lecz powoli, dzień po dniu. Jakby Zuzanna znikała w szczelinie pod drzwiami, a ja nie potrafiłam wsunąć tam ręki i jej zatrzymać.
Nie wiedziałam, jak ją ocalić.
Nie pamiętam, ile czasu siedziałam na podłodze.
Wystarczająco długo, by zdrętwiały mi nogi.
Wystarczająco długo, by popołudniowe światło w korytarzu zmieniło się w wieczorny półmrok.
Kilka dni później ktoś zapukał do drzwi wejściowych.
Otworzyłam, nadal ubrana w tę samą bluzę, w której chodziłam poprzedniego dnia.
Na ganku stał Kuba.
Miał spraną granatową bluzę z kapturem, a do piersi przyciskał mały szkicownik. Wyglądał na zdenerwowanego, lecz pod tym napięciem kryła się stanowczość, jakiej nigdy wcześniej u niego nie widziałam.
— Pani Aniu… możemy porozmawiać na zewnątrz?
Wyszłam i cicho przymknęłam za sobą drzwi.
— Czy z Zuzanną wszystko w porządku? Pisała do ciebie?
Pokręcił głową.
— Nie.
Wziął głęboki oddech.
— Potrzebuję jej wymiarów.
— Kuba… o czym ty mówisz?
— Do studniówki zostały dwa tygodnie.
Urwał na moment.
— Dam radę.
Spojrzał mi prosto w oczy.
— Wiem, że to brzmi niedorzecznie. Ale musi mi pani zaufać. I najważniejsze: nie wolno powiedzieć jej ani słowa. Naprawdę ani jednego.
Patrzyłam na chłopaka, którego znałam od dzieciństwa. Dorastał dwa domy dalej, biegał po naszym ogrodzie, jadł przy naszym stole i pozwalał Mateuszowi wypróbowywać na sobie wszystkie starszobraterskie żarty.
Miał siedemnaście lat.
Obgryzione paznokcie.
Szkicownik ściskał tak mocno, jakby trzymał dokument, od którego zależało czyjeś życie.
— Kuba, przecież nigdy nie szyłeś sukni na studniówkę.
Tej nocy długo stałam przy kuchennym oknie.
W jego pokoju światło paliło się jeszcze po trzeciej nad ranem.
Nie gasło ani na chwilę.
— Nie, proszę pani. Nigdy nie uszyłem czegoś takiego.
— Więc jak chcesz…
— Potrzebuję tylko zgody.
Byłam o krok od odmowy.
Miałam dziesiątki rozsądnych powodów.
Jednak w oczach Kuby znajdowało się coś, co nie pasowało do siedemnastolatka: spokój, pewność i siła, której ja nie potrafiłam odnaleźć w sobie od śmierci syna.
— Dobrze — wyszeptałam. — Zgadzam się.
Tej samej nocy znów patrzyłam przez kuchenne okno na jasny prostokąt jego pokoju. Dochodziła trzecia, a lampa wciąż się paliła.
Zastanawiałam się, na co właściwie pozwoliłam.