Siedmiu łajdaków chciało odebrać jej ciało, godność i resztki sił, a potem wrzuciło ją do leśnego jaru, pewnych, że śnieg, gałęzie i noc zamkną sprawę na zawsze. Byli przekonani, że ślad zniknął. Ale ślad ginie tylko wtedy, gdy szuka go ktoś słaby. A za nimi ruszyła kobieta wyszkolona tak, by znajdować nawet to, co inni uznali za pogrzebane.
Grudzień czterdziestego czwartego roku. Pociąg „Wiedeń — Warszawa” przeciął mroźne powietrze ciężkim, długim gwizdem, jakby rozrywał nim martwą ciszę zimowej nocy. W wagonach nie było radości zwycięzców, nie było śpiewu ani triumfu. Była tylko lepka, ciemna od zmęczenia cisza ludzi, którzy widzieli za dużo. Major Helena Maria Wysocka, w oddziale znana pod kryptonimem „Zawieja”, siedziała przy zamarzniętym oknie, opierając policzek o szybę pobieloną szronem. Miała dwadzieścia siedem lat.
Za sobą zostawiała lata służby w specjalnym rozpoznaniu, dziesiątki akcji za linią wroga, nocne przejścia przez lasy, fałszywe dokumenty, likwidacje niemieckich oficerów i duszę wypaloną wojną niemal do samego dna. W wojskowym worku trzymała zdobyczną harmonię — prezent dla młodszego brata, którego nie widziała od pierwszych dni wojny. Wracała do domu, wierząc, że za sobą zostawi swąd spalenizny, krwi i śmierci. Nie wiedziała jeszcze, że przed nią stoi próba straszniejsza niż front — bez rozkazu, bez prawa i bez nikogo, kto mógłby przyjść z pomocą.
Pociąg szarpnął nagle i zatrzymał się gwałtownie. Bez nazwy, bez światła, bez ludzi. Tylko mała techniczna stacja, ciemny las i zaspy po obu stronach torów.
— Duszno… — powiedziała prawie bezgłośnie.
Zarzuciła na ramiona przepalony płaszcz wojskowy, wyszła do przedsionka wagonu i zeskoczyła na zaśnieżony nasyp. Chciała zaczerpnąć ostrego powietrza. Chciała choć przez chwilę nie słyszeć chrapania wyczerpanych żołnierzy, ciężkich oddechów i cudzych koszmarów.
Odeszła od torów zaledwie kilkadziesiąt kroków. Ciemność zamknęła się wokół niej natychmiast. Za plecami pękł śnieg pod czyimś butem. Reakcja przyszła sama — obrót, cios, unik. Ale napastnik nie był jeden. Było ich siedmiu. Mocne uderzenie w tył głowy zepchnęło ją w czarną pustkę.
Odzyskała przytomność w lodowatym koszmarze. Leśna polana świeciła bladym, martwym światłem księżyca. Obok stała zardzewiała beczka, w której dogasały węgle. Dookoła poruszały się ciemne sylwetki.
To nie byli żołnierze. To były zwierzęta w ludzkich płaszczach: dezerterzy, szabrownicy, uciekinierzy z karnych oddziałów. Helena szarpnęła się, ale ręce miała skrępowane drutem i uniesione nad głową. Knebel rozcinał jej wargi. Ona, oficer, która potrafiła obezwładnić przeciwnika w parę sekund, po raz pierwszy była całkowicie bezbronna.
Siedmiu.
Liczyła ich, chwytając się resztek świadomości. W chwiejnym świetle żaru zapamiętywała każdy szczegół: tatuaż na przedramieniu jednego, szeroką bliznę po oparzeniu na twarzy drugiego, obrączkę na brudnym palcu kolejnego, pęknięte niemieckie szkło zegarka. I głos — ochrypły, spokojny, pewny siebie. Należał do tego, który nie brał udziału. Tylko patrzył.
Kiedy wszystko się skończyło, pociągnęli ją w stronę jaru.
— Dobić? — zapytał któryś.
— Po co robić hałas? Do świtu sama nie dotrwa — odpowiedział ten sam głos. — Przysypać ją i idziemy.
Zrzucili ją w dół. Na ciało poleciały gałęzie, śnieg i zmarznięta ziemia. Odeszli pewni, że zostawili za sobą trupa.
Ale serce jeszcze pracowało.
Słabo, nierówno — lecz biło. Pod warstwą śniegu i ziemi, z ciałem pełnym bólu, Helena otworzyła oczy. Powietrza prawie nie było. Panika przyszła od razu, ostra jak nóż.
Zaczęła rozgarniać ziemię dłońmi, zdzierając paznokcie, dławiąc się i kaszląc. Pełzła ku górze nie dzięki sile, lecz dzięki wściekłości i uporowi, który nie pozwalał jej umrzeć tam, gdzie oni ją porzucili.
Po kilku godzinach wydostała się na powierzchnię. Pociąg dawno odjechał.
Tamtej nocy dawna Helena Wysocka została w tym dole. Na zewnątrz wyczołgało się coś, co miało już tylko jeden cel — rozrachunek.
Lublin. Szpital. Stary chirurg mówił sucho i ostrożnie, nie mając odwagi patrzeć jej prosto w oczy.
— Złamania, wstrząśnienie, silne wychłodzenie… stan ciężki. Muszę zawiadomić prokuraturę.
— Nie trzeba — odparła cicho.
— To jest przestępstwo.
— Powiedziałam: nie trzeba.
Wiedziała doskonale, co zacznie się potem. Przesłuchania. Upokorzenie. Pytania powtarzane bez końca. Obce spojrzenia. Cudze szepty. A winni i tak rozpłynęliby się już gdzieś w kraju.
— Proszę napisać, że spadłam z pociągu.
Po dwóch miesiącach wyszła ze szpitala. Chodziła ciężko, jedna ręka słuchała ją gorzej niż dawniej, w ciemnych włosach pojawiło się siwe pasmo. Ale do domu nie pojechała. Jej droga prowadziła do Warszawy.
Pułkownik Stanisław Borkowski, dawny opiekun z kontrwywiadu, zamarł, gdy zobaczył ją w drzwiach.
— Co się z tobą stało?
— Potrzebuję dokumentów. Innego nazwiska. Dostępu do archiwów.
— Wiesz, czym to może się skończyć?
— Szukam ojca — skłamała równo.
Patrzył na nią długo. Potem bez słowa otworzył sejf. Zrozumiał wszystko. Nie próbował jej zatrzymać.