— Kochany tato — zaczął uroczyście. — Razem z Klaudią chcemy powiedzieć kilka słów. Zawsze byłeś dla nas oparciem. Mama odeszła wcześnie, ale ty nas nie zostawiłeś. Wszystko udźwignąłeś sam. Wychowałeś nas, wykształciłeś, postawiłeś na nogi. Dziś, w dniu twojego jubileuszu, chcemy powiedzieć: to wszystko twoja zasługa. Twoje życie. Jesteś najlepszy.
Goście zaczęli bić brawo.
Marek wzruszył się, zdjął okulary i przetarł oczy.
A ja stałam obok z kolejną tacą w rękach.
O mnie ani słowa.
Ani „dziękujemy Ani za stół”.
Ani „dziękujemy, że troszczysz się o tatę”.
Ani jednego wspomnienia przez pięć lat.
Tysiąc godzin przy kuchence. Dziesiątki tysięcy złotych z naszego budżetu na ich wizyty, obiady, prezenty i prośby. A mnie jakby nie było.
Kelnerka we własnym domu.
Odetchnęłam i postawiłam tacę na stole.
— A gdzie słynne ciasto twojej żony? — zapytał nagle ktoś z gości. — Podobno robi świetne.
Marek uśmiechnął się.
— Aniu, przynieś.
Spojrzałam na talerze. Napoleon prawie zniknął. Mięso też. Przystawki wyparowały.
I po raz pierwszy tego wieczoru powiedziałam to, co od dawna cisnęło mi się na język:
— Kochani, ciasta już nie ma. Kawy też nie będzie. Kolacja skończona.
Zaczęłam spokojnie zbierać talerze. Prosto spod ich rąk.
Piotr zamarł z widelcem przy ustach.
— Jak to skończona?
— Normalnie. Kuchenka wyłączona, czajnik pusty. Idę spać — powiedziałam z równym uśmiechem. — Podziękujcie ojcu. To przecież wasz bohater. A bohaterom, jak się okazuje, nikt nie musi usługiwać. Naczynia zostawcie, rano pozmywam.
W jadalni zapadła taka cisza, że było słychać stuknięcie łyżeczki o spodek.
Marek patrzył na mnie jednocześnie z przerażeniem i błaganiem. Ale ja przypomniałam sobie talerz z „zielskiem”. Przypomniałam sobie słowa o tym, że nie mam dzieci. I dłonie wcale mi nie drżały.
Nic mi nie drżało.
Odwróciłam się i poszłam do sypialni.
Marek ruszył za mną.
— Aniu, co ty robisz? Przy ludziach tak niezręcznie.
— Przy jakich ludziach? — zapytałam, przykrywając się kołdrą. — Przy tych, którzy zamienili mój wieczór w pańszczyznę? Niech Klaudia pozmywa. Dla odmiany.
Nie odpowiedział. Położył się obok.
A mnie nagle zrobiło się lekko.
Po raz pierwszy od pięciu lat nie zmywałam naczyń o pierwszej w nocy po rodzinnym spotkaniu.
Potem nastała cisza.
Dzieci Marka nie dzwoniły. On sam chodził przygnębiony, ale nie wracał do tematu. Ja szykowałam się do majówki na działce: kupiłam sadzonki pomidorów, papryki i ogórków, marzyłam o wysokich grządkach i dwóch spokojnych tygodniach w ziemi.
Burza przyszła rankiem dwudziestego ósmego kwietnia.
— Aniu, jest taka sprawa — zaczął Marek, unikając mojego wzroku. — Piotr musi odetchnąć. Ma urwanie głowy w pracy. Chce z kolegami wyskoczyć na majówkę.
— Świetnie — powiedziałam, stawiając czajnik. — Niech jadą.
— Na działkę. Na naszą działkę.
Postawiłam kubek na stole.
— Marku, na „naszej” działce miałam robić grządki. Obiecałeś przekopać ziemię.
— Grządki poczekają — powiedział szybko. — Piotr mówi, że to rodzinna działka. Budowałem ją jeszcze z jego matką. Ma prawo. Młodzi chcą grilla. Rozumiesz, to dla nich ważne.
Patrzyłam w kubek. Na dnie pływały drobne listki herbaty.
Czterdzieści kilometrów w jedną stronę. Jeździłam tam co weekend. Sadziłam krzewy. Płaciłam elektrykowi za instalację. Kupowałam ziemię, nawozy, sadzonki.
A teraz znów była „rodzinna”. Tylko że w tej rodzinie nie było miejsca dla mnie.
— Dobrze — powiedziałam, przełykając ślinę. — Niech jadą na działkę.
Marek ucieszył się i od razu zadzwonił do Piotra. Z telefonu dobiegł zadowolony głos syna:
— Mówiłem, tato, że ona jest normalna. Powiedz jej jeszcze, żeby przygotowała pościel.
I wtedy wszystko ułożyło mi się w całość.
— Nie — powiedziałam głośno.
Marek zamarł z telefonem w dłoni.
— Co „nie”?
— Powiedziałam, że oni mogą jechać. A ja wyjeżdżam. Nad morze.
Wzięłam telefon i otworzyłam aplikację linii lotniczych.
— Dziś jest dwudziesty ósmy kwietnia. Jutro wieczorem mam lot do Gdańska. Biorę urlop. Majówka jest moja.
— Aniu, zwariowałaś? A działka? Przecież sama marzyłaś o grządkach.
— A srebrny serwis — przerwałam mu — sprzedałam wczoraj w antykwariacie. Za czterdzieści trzy i pół tysiąca złotych. Wystarczy na bilet, dobry hotel w Sopocie, restauracje i masaże. Skoro dzieciom tak zależy na spadku, wypłaciłam sobie pensję za pięć lat. Jak pomoc domowa, Marku. Wzięłam rozliczenie.
Marek pobladł.
Piotr najwyraźniej wszystko usłyszał i wybuchł w słuchawce.
— Ona kompletnie oszalała! Tato, słyszysz? Sprzedała srebra po babci! Ma to natychmiast odzyskać! To nasze! Rodzinne!
Spokojnie otworzyłam szafę i wyjęłam walizkę.
— Wasze rodzinne? A ja myślałam, że nic nas nie łączy — powiedziałam bez podnoszenia głosu. — Skoro jestem pustym miejscem, to puste miejsce nie gotuje, nie ścieli łóżek i nie organizuje wypoczynku dorosłym ludziom. Działka wolna. Obiady odwołane. Jestem na urlopie. Sama.
W telefonie rozległy się krótkie sygnały.
Marek stał przy ścianie zagubiony, jakby nagle zmalał i postarzał się o dziesięć lat.
