Później, przy herbacie, mówił bez końca o przyszłości. Z entuzjazmem wyliczał, do jakiego przedszkola pójdzie chłopiec, na jakie zajęcia rozwojowe go zapiszą, którą szkołę wybiorą i jak będzie wyglądało jego dzieciństwo. Potok słów stawał się coraz gęstszy, jakby Paweł próbował zasłonić nim coś znacznie groźniejszego — ciężką, nienaturalną ciszę wiszącą nad całym mieszkaniem.
Marta przez cały ten czas nie odezwała się ani razu.
Kiedy Elżbieta zaczęła się żegnać i podeszła do córki, wydarzyło się coś, czego się nie spodziewała.
Marta nagle mocno ścisnęła jej dłoń.
Raz.
Potem drugi.
I trzeci.
Elżbieta natychmiast zrozumiała.
To był ich sekretny znak z czasów dzieciństwa.
„Mamo… źle się dzieje. Pomóż mi”.
W tamtej chwili wszystko stało się jasne.
Elżbieta wyszła spokojnie, zeszła po schodach i zaczekała, aż Paweł ponownie pojawi się na balkonie z papierosem. Dopiero wtedy po cichu wróciła do klatki schodowej. Ku jej zaskoczeniu drzwi do mieszkania nie były nawet zamknięte na klucz.
Z salonu dochodził przytłumiony dźwięk telewizora.
Marta nadal siedziała w tym samym miejscu, ze spuszczoną głową.
Elżbieta przeszła obok niej na palcach, podeszła do sypialni i delikatnie nacisnęła klamkę.
W pokoju paliła się tylko słaba lampka nocna. W dziecięcym łóżeczku leżało niewielkie zawiniątko szczelnie otulone jasnoniebieskim kocykiem.
Powoli uniosła brzeg materiału.
I wtedy zobaczyła prawdę.
Widok odebrał jej oddech. Odruchowo przycisnęła dłoń do ust, żeby nie krzyknąć.
W łóżeczku nie było dziecka. Zamiast niemowlęcia leżał ciasno zwinięty ręcznik frotte, starannie owinięty błękitnym kocem. Na górze ktoś ułożył dziecięcą czapeczkę, a spod niej wystawał smoczek przypięty do łańcuszka. Całość wyglądała jak rekwizyt teatralny, okrutny żart albo makabryczna zabawa człowieka o chorym umyśle. Elżbieta od razu jednak pojęła, że nikt nie zrobił tego dla rozrywki. Wyprostowała się bardzo powoli i poczuła, jak lodowaty chłód wspina się od stóp, przechodzi przez brzuch i dociera do klatki piersiowej, zaciskając się wokół serca.
Z salonu wciąż płynął monotonny szmer telewizora. Przez szklane drzwi balkonowe dostrzegła sylwetkę Pawła. Stał spokojnie, palił i wypuszczał dym w nocne niebo. Nie miał pojęcia, co w tej chwili działo się kilka metrów za jego plecami.
Elżbieta nie krzyknęła.
Trudne życie, śmierć męża i lata, w których musiała walczyć o każdy dzień, nauczyły ją jednego: panika potrafi zniszczyć człowieka szybciej niż najgorsza prawda.
Wyjęła telefon z torebki i bez włączania dźwięku zrobiła kilka zdjęć pustego łóżeczka z różnych stron. Potem ułożyła koc dokładnie tak, jak był wcześniej, przymknęła drzwi sypialni i wróciła do salonu. Marta nadal siedziała nieruchomo, jak mechaniczna zabawka, której skończył się nakręcający ją mechanizm.
Elżbieta uklękła przed córką, objęła jej lodowate dłonie i spojrzała prosto w oczy.
— Marto, widziałam łóżeczko. Nie ma tam dziecka. Jest tylko zawiniątko. Powiedz mi… gdzie jest mój wnuk?
Marta drgnęła gwałtownie, jakby przeszył ją prąd. Jej wargi zaczęły się trząść, ale oczy pozostały suche. Najpierw spojrzała z lękiem w stronę balkonu, upewniła się, że Paweł nie słyszy, a potem wyszeptała tak cicho, że matka ledwie ją usłyszała:
— Urodził się martwy, mamo. Sześć dni temu. Nawet nie wiedziałam, że coś się stało. Zrobili mi cesarskie cięcie w pełnym znieczuleniu. Kiedy się obudziłam, było już po wszystkim… on nie oddychał. Lekarze powiedzieli, że zmarł kilka godzin przed operacją. Niczego nie czułam, bo byłam pod narkozą. Gdy poznałam prawdę, miałam wrażenie, że ja także umarłam. Wtedy Paweł przejął wszystko.
Marta urwała na moment, jakby każde kolejne słowo rozdzierało jej gardło.
— Powiedział, że nikt nie może się dowiedzieć. Że kupimy dziecko od kobiety, która ma rodzić za mniej więcej tydzień. Wszyscy uwierzą, bo naprawdę byłam w ciąży i naprawdę urodziłam. Zabrał mi telefon, zamknął mnie w mieszkaniu, a sąsiadom mówił, że mam ciężką depresję poporodową.
Elżbieta słuchała, czując, jak całe jej ciało drży z gniewu.
Wiedziała, że Marta mówi prawdę.
Jej córka od dziecka nie umiała kłamać. Kiedy jako mała dziewczynka przypadkiem stłukła filiżankę, natychmiast czerwieniały jej uszy i wszystko było wiadomo, zanim zdążyła cokolwiek powiedzieć.
— A ciało? — zapytała prawie bezgłośnie. — Gdzie jest ciało mojego wnuka?
— W prosektorium — odpowiedziała Marta pustym głosem. — Paweł twierdził, że załatwił dokumenty i podpisał zgodę, że nie odbierzemy dziecka. Mówił, że pochowamy je po cichu dopiero wtedy, gdy pojawi się drugie niemowlę. Zaplanował wszystko w najdrobniejszych szczegółach, mamo. Ma pieniądze, wpływowych znajomych i kolegę, który pracuje jako patolog. Nazywał to „naprawieniem błędu natury”.
W tej samej chwili drzwi balkonowe się otworzyły.
Paweł wszedł do pokoju, po drodze strzepując popiół do kryształowej popielniczki. Kiedy zobaczył Elżbietę klęczącą przed Martą, na ułamek sekundy znieruchomiał. Zaraz potem na jego twarz wróciła maska troskliwego męża i wzorowego zięcia.