Wrócili z oddziału położniczego z noworodkiem ciasno otulonym miękkim kocykiem. Paweł wyglądał tak, jakby właśnie wydarzył się największy cud jego życia — uśmiechał się bez przerwy, mówił szybko i z przejęciem, nie potrafił ukryć radości. Marta tymczasem siedziała w milczeniu. Jej twarz pozostawała nieruchoma, a wzrok utkwił w pustym fragmencie ściany, jakby wszystko, co działo się obok, docierało do niej z bardzo daleka. Elżbiecie nie pozwolono nawet przytulić wnuka. Paweł wyjaśnił, że chłopiec ma wyjątkowo osłabioną odporność i trzeba chronić go przed każdym, nawet najmniejszym zagrożeniem.
Kiedy zięć wyszedł na balkon zapalić papierosa, Elżbieta niemal bezszelestnie ruszyła w stronę sypialni. Ostrożnie uniosła skraj błękitnego kocyka i zajrzała pod spód. To, co zobaczyła chwilę później, wstrząsnęło nią tak mocno, że odruchowo zasłoniła usta dłonią, by nie wyrwał się z nich krzyk.
Jeszcze kilka minut wcześniej stała przed wejściem do bloku i patrzyła na okna trzeciego piętra. W mieszkaniu paliło się światło, a za cienką firanką przesuwały się od czasu do czasu rozmyte sylwetki. Nie była tu od blisko trzech miesięcy. Za każdym razem, gdy zapowiadała wizytę, Paweł znajdował nowy powód, dla którego spotkanie nie było możliwe. Raz tłumaczył, że Marta źle się czuje. Innym razem mówił, że lekarze zalecili jej całkowity spokój, bez gości i jakichkolwiek emocji. Jeszcze kiedy indziej oznajmiał, że nagle wyjechali na wieś do znajomych.
Elżbieta nie należała do kobiet, które urządzały awantury albo wchodziły z butami w życie dorosłych dzieci. Powtarzała sobie, że młode małżeństwo potrzebuje ciszy, że Paweł naprawdę troszczy się o żonę i że po porodzie wszystko wróci na właściwe miejsce. Marta urodziła sześć dni wcześniej.
Przez sześć długich dni Elżbieta czekała na telefon. Codziennie dzwoniła, ale za każdym razem słyszała niemal identyczne słowa:
— Marta jest kompletnie wyczerpana, a mały właśnie zasnął. Proszę przyjść w przyszłym tygodniu.
Tego dnia cierpliwość wreszcie ją opuściła. Nie uprzedzając nikogo, wsiadła w autobus i pojechała do córki.
Miała niewiele ponad pięćdziesiąt lat.
Po śmierci męża wychowała Martę sama. Pamiętała biedne lata dziewięćdziesiąte, wieczne liczenie każdej złotówki i pensję księgowej, z której z trudem wystarczało na rachunki, jedzenie oraz szkolne potrzeby córki. Nigdy jednak nie przypuszczała, że pewnego dnia będzie musiała prosić o zgodę, by zobaczyć własnego wnuka.
Domofon odezwał się dopiero po trzecim naciśnięciu przycisku.
Paweł otworzył drzwi z szerokim uśmiechem i rozłożonymi ramionami. Był zadbany, przystojny, ubrany w drogi domowy komplet. Wyglądał jak idealny zięć z reklamy pokazującej bezbłędne rodzinne szczęście.
Objął teściową, odebrał od niej torbę, zaprosił do środka i natychmiast zaczął mówić. Opowiadał o porodzie, wadze dziecka, wspaniałych lekarzach i doskonałej opiece w szpitalu. Słowa wypadały z niego zbyt szybko. Był nienaturalnie ożywiony, niemal nie brał oddechu i nie zostawiał przestrzeni na żadne pytanie.
Elżbieta przytakiwała, lecz z każdą minutą coraz wyraźniej czuła, że coś tu nie pasuje.
Coś było bardzo, bardzo nie tak.
Marta siedziała na kanapie pod ścianą. Gdy zobaczyła matkę, nie podniosła się, nie uśmiechnęła i nawet nie odwróciła głowy. Wpatrywała się w jeden punkt przed sobą, jakby pokój, mąż i przybyła matka w ogóle nie istnieli.
Elżbieta znała córkę od trzydziestu dwóch lat. Widziała ją po porażkach, po bolesnych rozstaniach, po śmierci ojca, kiedy całymi dniami nie miała siły wstać z łóżka. Nigdy jednak nie widziała jej takiej jak teraz.
Marta przypominała lalkę, z której ktoś wypuścił całe życie.
Paweł od razu wyjaśnił, że to zwykłe osłabienie po porodzie. Mówił o zaleceniach lekarzy, konieczności odpoczynku i zapewniał, że wszystko szybko minie. Elżbieta niemal go nie słuchała. Córka wyraźnie schudła, pod oczami miała ciemne cienie, a jej twarz była blada, szarawa i całkowicie pozbawiona wyrazu.
Z sypialni nie dobiegał żaden dźwięk.
Ani płacz niemowlęcia.
Ani cichy oddech.
Ani szelest kocyka.
W domu, do którego przed kilkoma dniami miał wrócić noworodek, taka cisza nie mogła być czymś normalnym.
Elżbieta spokojnie poprosiła, by pozwolono jej zobaczyć wnuka.
Paweł od razu pokręcił głową. Oznajmił, że pediatra kategorycznie zabronił kontaktu dziecka z innymi ludźmi, ponieważ jego odporność jest skrajnie słaba. Nawet babcia, jak przekonywał, mogłaby przynieść groźną infekcję. Mówił pewnym tonem, używał trudnych medycznych określeń i nie pozwalał jej dojść do słowa.
Elżbieta miała jednak własne doświadczenie. Jej najbliższa przyjaciółka od ponad trzydziestu lat pracowała w poradni dziecięcej i nigdy nie wspominała o zakazach aż tak bezwzględnych.
Poprosiła więc, by chociaż mogła spojrzeć na dziecko z progu sypialni.
Paweł bez chwili zastanowienia odpowiedział stanowczym:
— Nie.