— Chcesz ją zobaczyć? Ona też bardzo lubiła bawić się w chowanego.
Po plecach przebiegł mi lodowaty dreszcz.
— Zosiu… co dokładnie masz na myśli?
Zmarszczyła brwi, jakby to moje pytanie było niezrozumiałe.
— Mogę ci pokazać, gdzie mieszka.
Wtedy do kuchni weszła Hania, ciągnąc za ucho swojego pluszowego królika.
— Mama jest na dole — powiedziała zwyczajnie.
Serce uderzyło mi tak mocno, że przez chwilę słyszałam tylko własny oddech.
Zosia chwyciła mnie za dłoń i zaczęła prowadzić korytarzem. Była podekscytowana niczym dziecko, które za moment pokaże komuś urodzinową niespodziankę.
— Co znaczy „na dole”? — spytałam drżącym głosem. — Gdzie dokładnie?
— W piwnicy. Chodź.
W jednej chwili w mojej głowie pojawiły się najbardziej przerażające obrazy.
Dziewczynki zapatrzone w zamknięte drzwi.
Michał, który nigdy nie otwierał ich przy mnie.
Zosia zatrzymała się przed wejściem do piwnicy.
— Trzeba tylko otworzyć.
Miałam zupełnie suche usta.
— Tata was tutaj przyprowadza?
Skinęła głową.
— Czasami. Kiedy za nią tęskni.
Te słowa tylko pogłębiły mój strach.
Nacisnęłam klamkę.
Drzwi ani drgnęły.
— Nic nie szkodzi — stwierdziła spokojnie Zosia. — Mama jest w środku.
Powinnam była zaczekać na powrót Michała.
Dziś wiem, że tak należało postąpić.
W tamtej chwili nie potrafiłam jednak myśleć rozsądnie.
Wyjęłam z włosów dwie wsuwki.
Uklękłam i drżącymi dłońmi zaczęłam manipulować przy zamku.
Obok mnie Hania oddychała cicho.
Zosia wspięła się na palce i cierpliwie czekała.
Klik.
Zamek puścił.
Zastygłam.
— Widzisz? — szepnęła Zosia.
Powoli uchyliłam drzwi.
Schody tonęły w półmroku. Już pierwszy widok odebrał mi oddech.
Najpierw poczułam ostry zapach.
Wilgoć, pleśń i ciężką woń pomieszczenia, którego od dawna porządnie nie wietrzono.
Zeszłam na pierwszy stopień.
Potem na kolejny.
Wtedy narastające przerażenie zaczęło ustępować czemuś zupełnie innemu.
Nie było tam żadnego ciała.
Żaden z koszmarnych scenariuszy, które zdążyłam stworzyć w głowie, nie okazał się prawdziwy.
Zobaczyłam coś innego.
Piwnica nie przypominała miejsca zbrodni. Bardziej wyglądała jak cichy pokój pamięci poświęcony przeszłości.
Jak niewielkie, prywatne sanktuarium.
Pod ścianą stała stara sofa, a na niej leżał niedbale rzucony miękki koc.
Półki uginały się od albumów.
W ramkach ustawiono dziesiątki fotografii zmarłej żony Michała.
Ściany pokrywały kolorowe rysunki dziewczynek.
W kątach piętrzyły się kartonowe pudła opisane czarnym markerem.
Na niskim stoliku stał dziecięcy zestaw do herbaty.
Na oparciu krzesła wisiał kobiecy sweter.
Przy ścianie ustawiono damskie kalosze, jakby ich właścicielka miała za chwilę po nie wrócić.
Obok starego telewizora leżały równo ułożone pudełka z płytami DVD.
Wszędzie unosił się zapach wilgoci.
Z rury powoli kapała woda. Krople wpadały do podstawionego wiadra, a zacieki ciągnęły się wzdłuż muru.
Stałam bez ruchu.
Nie byłam w stanie zrobić ani kroku.
Zosia uśmiechnęła się.
— Mama tutaj mieszka.
Odwróciłam się do niej.
— Co to znaczy, kochanie?
Wskazała dłonią całe pomieszczenie.
— Tata nas tu przyprowadza. Wtedy możemy być z mamą.
Hania mocniej przycisnęła królika do piersi.
— Oglądamy mamę w telewizorze.
Zosia pokiwała głową.
— Tata też z nią rozmawia.
Rozejrzałam się ponownie.
To nie była zwykła piwnica.
To był pokój, w którym przez lata ukrywano cierpienie.
Nie widziałam śladów przestępstwa.
Nie znalazłam dowodu szaleństwa.
Nie odkryłam potwornej tajemnicy.
Znalazłam żałobę, która dostała w tym domu własne, zamknięte pomieszczenie.
Podeszłam do szafki pod telewizorem.
Na pierwszej płycie widniał napis: „Wycieczka do zoo”.
Na kolejnej: „Urodziny Zosi”.
Na stoliku leżał otwarty zeszyt.
Nie zamierzałam go czytać.
Mimo to mój wzrok zatrzymał się na jednym zdaniu.
„Chciałbym, żebyś teraz tutaj była”.
Odruchowo zamknęłam zeszyt.
W tej samej chwili na górze usłyszałam otwierające się drzwi wejściowe.
Michał wrócił znacznie wcześniej, niż się spodziewałyśmy.
— Dziewczynki? — zawołał z przedpokoju.
Twarz Zosi natychmiast się rozjaśniła.
— Tato! Pokazałam jej mamę!
Kroki na górze nagle ucichły.
Po sekundzie ruszyły z pośpiechem.
Michał pojawił się w wejściu do piwnicy.
Gdy zobaczył otwarte drzwi, całkowicie pobladł.
Przez kilka ciężkich sekund, które zdawały się trwać całe minuty, nikt nie wypowiedział ani słowa.
W końcu wypuścił powietrze.
— Co ty zrobiłaś? — zapytał cicho, ale ostro.
Zosia aż drgnęła na dźwięk jego głosu.
Bez namysłu stanęłam przed dziewczynkami.
— Nie odzywaj się do mnie w ten sposób.
Michał złapał się obiema rękami za głowę.
— Dlaczego te drzwi są otwarte?
Spojrzałam mu prosto w oczy.
— Bo twoja córka powiedziała mi, że ich mama mieszka na dole.
Jego twarz zmieniła się natychmiast.
Złość zniknęła.
Zastąpiły ją strach, wstyd i bezradność człowieka, który nie ma już dokąd uciec.
Głos Zosi zadrżał.
— Zrobiłam coś złego?
Michał popatrzył na nią tak, jakby właśnie pękało mu serce.
— Nie. Nie, skarbie. Nie zrobiłaś niczego złego.
Przykucnęłam obok dziewczynek.
— Idźcie na górę i włączcie sobie bajkę. Zaraz przyniosę wam zupę.