Wieczór, podczas którego miałam poznać mamę Marka, miał być podobno „poważnym krokiem”. Przynajmniej on właśnie tak o tym mówił:
— Najwyższy czas, żebyś wreszcie poznała mamę. Ona naprawdę na to czeka.
Czekałam na to spotkanie z dziwną mieszaniną ciekawości i cichego niepokoju, którego nie umiałam rozsądnie wytłumaczyć. Przez lata pracy jako psycholożka nauczyłam się jednego: pierwsze spotkanie z rodzicami partnera rzadko bywa tylko miłą rodzinną formalnością. To moment, w którym człowiek, nawet niechcący, pokazuje miejsce, z którego wyszedł. Swój pierwszy dom. Swój prawdziwy wzór.
Marek miał czterdzieści lat i na pierwszy rzut oka wydawał się niemal wymarzony: uważny, troskliwy, z delikatnym poczuciem humoru i dobrą, poukładaną pracą. Jedyną mglistą przestrzenią w jego życiu pozostawała matka — pani Krystyna. Odwiedzał ją w każdą sobotę.
— Mama jest z tych kobiet starej daty. Ona… no, powiedzmy, bardzo trzyma się tradycji — odpowiadał wymijająco, kiedy pytałam, dlaczego przez tyle czasu nie pojechaliśmy do niej razem.
To nie miało być zwykłe poznanie, tylko prawdziwy test psychologiczny
W końcu nadszedł ten dzień. W piątek kupiłam drogi tort na mące migdałowej, bo Marek kiedyś mimochodem wspomniał, że jego mama nie je glutenu, i bukiet piwonii, chociaż sezon na nie właściwie już się kończył.
Denerwowałam się bardziej, niż chciałam przyznać. Kilka razy przebierałam się przed lustrem, aż wreszcie wybrałam coś, co nazwałabym „życzliwą elegancją”: beżowe spodnie, jedwabną bluzkę i prawie żadnej biżuterii.
Mieszkanie pani Krystyny przywitało nas nienagannym porządkiem i zapachem szarlotki. „Czystość pod presją” — pomyślałam od razu. To był ten rodzaj ładu, w którym nie tyle się mieszka, ile nieustannie pilnuje, żeby nic nie przesunęło się o centymetr.
Sama pani Krystyna, sześćdziesięciopięcioletnia, okazała się szczupłą, energiczną kobietą o czujnym, oceniającym spojrzeniu i perfekcyjnie ułożonych siwych włosach. Uśmiechnęła się do mnie, lecz jej oczy pozostały chłodne.
— No, witaj, Ewo. Dużo o tobie słyszałam, Marek sporo mi opowiadał.
To nie była prawda. Marek prawie nic jej o mnie nie mówił. Sam się do tego przyznał, tłumacząc niezręcznie:
— Po co ją wcześniej niepotrzebnie denerwować?
Przy matce Marek jakby od razu malał. Z pewnego siebie czterdziestoletniego mężczyzny w jednej chwili robił się „Mareczkiem”. Krzątał się nerwowo, zabrał ode mnie tort, podawał kapcie, poprawiał coś bez potrzeby, podczas gdy pani Krystyna prowadziła mnie do salonu.
— Wejdź, dziecko, nie krępuj się. Czuj się jak u siebie, zaraz napijemy się herbaty.
Wieczór przebiegał… poprawnie. Nawet zbyt poprawnie. Pani Krystyna pytała mnie o pracę: „Psycholożka? Czyli to ci od szarlatanerii, czy jednak prawdziwi specjaliści?”, o rodzinę, o plany na przyszłość. Wszystko wypowiadała grzecznie, bez podniesionego tonu, ale pod tą grzecznością było coś lodowatego. Jak przesłuchanie, tylko w porcelanowych filiżankach.
Nie czułam się jak gość. Bardziej jak kandydatka na stanowisko, na które ktoś już wcześniej uznał mnie za niewystarczającą. Marek siedział obok prawie bez słowa, uśmiechał się przepraszająco i dolewał herbaty. Każde moje zdanie wydawało się odczytywane, ważone i odkładane do niewidzialnej teczki.
— Ewo, spójrz, jakie mam fiołki — pani Krystyna skinęła głową w stronę szerokiego, jasnego parapetu. — Uwielbiam je, choć pracy z nimi, oczywiście, jest niemało.
Wstałam, podeszłam do okna — i właśnie tam to zobaczyłam.
Na parapecie, pomiędzy dziesiątkami doniczek z kwitnącymi fiołkami, stała ona. Jedna rzecz, która zupełnie nie pasowała do tego wypucowanego, uporządkowanego, niemal sterylnego świata.
Była to niewielka, ale wyraźnie droga porcelanowa figurka. Dziewczynka z dwoma warkoczykami, w niebieskiej sukience, trzymała na smyczy pieska. Tylko że figurka była uszkodzona.
Główka pieska została równo odłamana i leżała przy stopach dziewczynki. Ale najgorsze było coś innego: ją już wcześniej przyklejano. A potem znów odłamywano.
Na porcelanie widać było ślady starego, pożółkłego kleju, później świeższego, a na nim kolejne pęknięcie. Ktoś raz za razem niszczył tę biedną rzecz i raz za razem składał ją z powrotem.
Wyglądało to niepokojąco. Boleśnie. Jak jedyna rana w mieszkaniu, które za wszelką cenę udawało idealne.
Patrzyłam na figurkę i poczułam, jak zimno przechodzi mi po plecach. Nie wiem, ile sekund stałam w milczeniu.
— To… — zaczęłam, ale nagle głos mnie zawiódł.
— Ach, to historia naszego Mareczka — powiedziała pani Krystyna zupełnie zwyczajnym tonem, podchodząc za moje plecy. — Dostał ją od swojej pierwszej „miłości”. Chyba Monika miała na imię. Głupiutka dziewczyna. Od razu jej powiedziałam: „Mareczek to wrażliwy chłopiec, on nie lubi, kiedy ktoś na niego naciska”. A ona przyniosła mi tę figurkę, niby symbol „wierności”.
Wzięła do ręki odłamaną główkę pieska.
— I tak ją naprawiam, naprawiam, a ona wciąż się rozpada. Nie przyjmuje się — uśmiechnęła się krótko. — Tak samo jak te, które ją przynosiły.