— Nie drżę, — Natasza pokręciła głową. — W końcu wyraźnie zobaczyłem to, czego wcześniej starałem się nie zauważać.
Kłótnia trwała jeszcze około godziny — czasami uspokajała się, czasami znów wybuchała. Siergiej albo przeprosił za swoją surowość, albo znów zaczął bronić matki, znajdując dla niej coraz więcej wymówek. Natasza słuchała, odpowiadała spokojniej, niż się po sobie spodziewała, ale z każdą minutą rozumiała coraz wyraźniej: decyzja w środku została już podjęta i żadna perswazja męża jej nie zmieni.
Poszli spać osobno — Siergiej na sofie w salonie, wciąż mamrocząc coś o niesprawiedliwości i «normalne rodziny nie rozwiązują problemów w ten sposób». Natasza leżała długo w ciemności sypialni, patrząc w sufit i była zaskoczona, jak spokojnie, niemal swobodnie, brzmiała w środku ta sama myśl: dość.
Rano Natasza umówiła się na spotkanie z prawnikiem. Mieszkanie, w którym mieszkała rodzina, należało do Siergieja — odziedziczonego po babci jeszcze przed ślubem i nigdy nie było oficjalnie uważane za własność wspólną. Prawnik potwierdził: nie ma czego się domagać, ale co dziwne, przyniosło to pewnego rodzaju ulgę — nie będzie czym się dzielić, co oznacza, że nie ma potrzeby opóźniania rozwodu.
Wniosek złożono dwa tygodnie później. Siergiej do ostatniej chwili miał nadzieję, że jego żona zmieni zdanie — dzwonił, pisał wiadomości, a kiedyś przyszedł do pracy z bukietem, którego Natasza nie zabrała.
—Może przynajmniej utrzymamy ten związek, dla dobra Wani, — Siergiej zasugerował podczas jednej z rozmów. — Mama jest gotowa przeprosić, jeśli to pomoże.
—To nie jest kwestia przeprosin, — Natasza pokręciła głową. — Faktem jest, że dla ciebie jej opinia zawsze będzie ważniejsza niż dobro moje i Vanino. Przeprosiny tego nie zmienią.
Natasza całkowicie przestała mówić o pieniądzach — nie domagała się odszkodowania, nie poruszyła tematu bankietu, po prostu zamknęła ten rozdział. Przeprowadziłam się z synem do wynajętego mieszkania niedaleko szkoły — jest trochę ciasno po zwykłych trzech pokojach, ale spokojnie, bez transferów innych osób i «pilnych potrzeb» innych osób, po cichu pochłaniając rodzinny budżet.
Musieliśmy oszczędzać jeszcze bardziej rygorystycznie niż wcześniej — czynsz został dodany do normalnych wydatków i nie było gdzie czekać na pomoc. Ale koperta z napisem «aparat ortodontyczny Wani» była teraz regularnie uzupełniana, bez ani jednej usterki: Natasza sama kontrolowała każdy wydatek i nikt inny nie mógł wziąć ani jednego rubla z tej kwoty na czyjąś rocznicę.
Rozwód został sfinalizowany spokojnie, bez skandalu. Siergiej pozostał w swoim mieszkaniu odziedziczonym po babci, jednocześnie nadal odwiedzając syna w weekendy i od czasu do czasu wysyłając pieniądze na jego potrzeby —jednak na potrzeby matki wydawano znacznie skromniejsze kwoty niż wcześniej.
Marina Iwanowna próbowała dzwonić do swojej byłej synowej jeszcze przez kilka tygodni, czasami przepraszając, czasami ponownie obwiniając ją za wszystkie kłopoty. Natasza nie odpowiedziała, a potem po prostu zablokowała numer.
Po pięciu miesiącach zgromadzona ilość ostatecznie wystarczyła na pełny cykl leczenia. W klinice ortodonta przymocował błyszczące metalowe płytki do zębów syna, a Vanya, patrząc na siebie w małym lusterku z zestawu dentystycznego, szeroko się uśmiechnął — co niezwykłe, trochę zawstydzony, ale szczerze zadowolony.
— Mamo, spójrz, — Wania zwróciła się do Nataszy, nadal uśmiechając się do odbicia. — Teraz tak jak Kostya z równoległej klasy.
— Piękno, — Natasza odwzajemniła uśmiech, czując ciepło napływające do środka, dla którego warto było przejść przez wszystko, co się wydarzyło.
W drodze do domu Wania nieustannie opowiadała, jak przyzwyczai się teraz do talerzy, a Natasza słuchała, trzymając syna za rękę i pomyślała —po raz pierwszy od dłuższego czasu bez ani jednej domieszki niepokoju czy goryczy—, że w końcu wybrała właściwą. Nie sala bankietowa z kryształowymi żyrandolami, nie spokój cudzej rocznicy, ale własnego dziecka. Ty sam. I to, co naprawdę miało znaczenie.