Zabrałam się za kuchnię. Woda znów była lodowata. Po kilku minutach przestałam czuć palce. Gdzieś w salonie rozległ się dźwięk telewizora — mężczyźni najwyraźniej już wstali. Słychać było śmiech Siergieja, spokojny głos jego ojca i rozmowy o wiadomościach, polityce oraz codziennym życiu.
Żaden z nich nawet nie zajrzał do kuchni.
W pewnym momencie dostrzegłam swoje odbicie w szklanych drzwiczkach kredensu. Rozczochrane włosy, zmęczone oczy, twarz pozbawiona makijażu i dłonie zaczerwienione od zimnej wody. Patrzyłam na siebie i nagle uświadomiłam sobie coś bardzo bolesnego.
Nie znajdowałam się na zwykłej działce.
Byłam w miejscu, gdzie obowiązywały cudze reguły, a ode mnie oczekiwano jedynie posłuszeństwa.
— Mówiłeś przecież, że pojedziemy nad rzekę odpocząć — powiedziałam do Siergieja, gdy w końcu wszedł do kuchni.
Spojrzał na mnie tak, jakby dopiero teraz zauważył moją obecność.
— No… pojedziemy później. Najpierw trzeba doprowadzić dom do porządku. Mama o to poprosiła.
— Naprawdę nie wydaje ci się, że to wszystko jest… trochę dziwne?
Wzruszył tylko ramionami.
— Przecież nie masz nic przeciwko, żeby trochę pomóc?
Właśnie w tym niewinnym słowie „pomóc” ukrywała się cała prawda.
Zrozumiałam, że jakakolwiek dyskusja nie ma tu większego sensu. W tym domu nie rozmawiało się o oczekiwaniach ani uczuciach. Tutaj każdy od dawna miał przypisaną rolę i nikt nie zamierzał jej zmieniać.
Pod wieczór kazano mi wejść na drugie piętro. Było tam jeszcze chłodniej niż na dole. Mrok zalegał w każdym kącie, a powietrze pachniało kurzem i zamkniętymi od lat pokojami. Stare dywany, ciężkie meble i warstwa pyłu sprawiały wrażenie, jakby czas zatrzymał się tutaj wiele lat temu. Otworzyłam szeroko okno, lecz podmuch wiatru uderzył mnie w twarz z taką siłą, jakby sam dom sprzeciwiał się temu, że ktoś narusza jego spokój.
Właśnie wtedy usłyszałam głosy dochodzące z dołu.
— I jak sobie radzi? — zapytał Siergiej.
— Radzi sobie — odpowiedziała spokojnie Walentyna Pietrowna. — Zobaczymy jeszcze, do czego będzie się nadawała.
Zamarłam.
Słowa „do czego będzie się nadawała” zabrzmiały tak, jakby rozmawiali nie o człowieku, lecz o narzędziu albo kolejnym sprzęcie, który można wykorzystać do pracy.
I wtedy po raz pierwszy wszystko stało się dla mnie jasne.
Sprzątanie nie było najważniejsze.
To był egzamin.
A ja nie miałam pojęcia, jakie próby czekają mnie jeszcze później.
Rozdział 3. Próba, o której nikt mnie nie uprzedził
Noc na działce okazała się niespokojna. Dom zdawał się żyć własnym życiem. Drewniane ściany skrzypiały, belki cicho trzaskały, a każdy dźwięk przypominał szepty dawnych rozmów i zasad, które przez lata zdążyły tu zapuścić korzenie. Leżałam na starym tapczanie w pokoju na piętrze, nawet nie mając siły się przebrać. Wpatrywałam się w sufit, po którym przesuwały się cienie gałęzi, przypominające długie, obce palce.
Siergiej nawet nie przyszedł do mnie na górę.
Został z rodzicami na dole. Co jakiś czas przez strop przebijał się ich śmiech. Nie było w nim ani odrobiny serdeczności. Brzmiał jak pewność ludzi, którzy od dawna żyją według własnych reguł i nie wyobrażają sobie, że ktokolwiek mógłby je zakwestionować.
Następnego ranka znów obudzono mnie bez pytania o zgodę.
— Dzisiaj zajmiesz się sauną — oznajmiła Walentyna Pietrowna, stawiając przede mną kubek herbaty. — W środku wszystko trzeba porządnie wyszorować.
— Sauną…? — poczułam, jak zaciska mi się gardło. — Myślałam, że dziś…
— Myślałaś źle — przerwała spokojnym, lecz stanowczym tonem. — Tutaj zawsze znajdzie się coś do zrobienia.
Siergiej w końcu spojrzał na mnie.
Nie było w jego oczach złości ani zakłopotania. I właśnie to bolało najbardziej. Patrzył tak, jakby cała sytuacja była zupełnie normalna i nie wymagała żadnych wyjaśnień.
— Daj spokój — rzucił z uśmiechem. — Szybko się z tym uporamy, a później rozpalimy grilla.
Grill. Rzeka. Odpoczynek.
Te słowa coraz bardziej przypominały obietnice, których od samego początku nikt nie zamierzał dotrzymać.
Szłam w stronę sauny z wiadrem w dłoni i po raz pierwszy wyraźnie poczułam, że ktoś mnie obserwuje. Nie chodziło o to, czy dobrze sprzątam. Sprawdzali, jak długo wytrzymam. Jak szybko przestanę protestować. Jak łatwo pogodzę się z cudzymi zasadami i uznam je za własne.
W środku panował ciężki zaduch. W rogach rozrastała się pleśń, na deskach zalegał brud, a ślady wieloletniej wilgoci były widoczne niemal wszędzie. Szorowałam drewno tak długo, aż dłonie zaczęły piec z bólu. Pot spływał po plecach, mieszając się ze zmęczeniem, frustracją i narastającym gniewem.
— Nie tak to robisz — odezwał się nagle Siergiej za moimi plecami. — Zostawiasz brud w rogach.
Odwróciłam się i spojrzałam na niego.
— Naprawdę nie mogłeś powiedzieć mi o tym wszystkim, zanim tu przyjechaliśmy?
Jak zwykle tylko wzruszył ramionami.
— Jesteś dorosła. Sama przecież widzisz, jak jest.
I właśnie wtedy coś we mnie pękło.
Cicho.
