Pan Andrzej patrzył w żyrandol, jakby nagle go zachwycił. Ciotka Teresa żegnała się ukradkiem pod stołem.
Karolina położyła dłonie na kolanach. Jej bransoletka uderzyła o talerz i ten cichy dźwięk zabrzmiał jak strzał.
— A co z działką? — zapytała chciwie Danuta. — Obiecałeś przecież wszystko załatwić. Paweł i Karolina duszą się w tym swoim mieszkanku.
— Przepiszę ci ją fikcyjnie, spokojnie — odparł Marek. — Powiem Grażynie, że musieliśmy sprzedać, bo miałem długi po wypadku. Łyknie wszystko. Ona jest cierpliwa. Ugina się jak trzeba.
„Cierpliwa”.
To słowo zawisło nade mną jak dym.
Byłam cierpliwa, kiedy zapomniał odebrać mnie ze szpitala po porodzie. Cierpliwa, gdy wracał po „przedłużonych zebraniach” pachnący tanim alkoholem. Cierpliwa, gdy wypominał mi małe zarobki, podczas gdy ja dźwigałam dom, dzieci i całe życie na swoich barkach.
Byłam fundamentem tej rodziny.
Ale fundament właśnie pękł.
Na balkonie rozległy się odgłosy mokrych pocałunków.
— Obrzydliwe — powiedziała nagle Karolina.
Wstała od stołu. Łzy rozmazały jej makijaż, ale w oczach miała twardość, jakiej wcześniej u niej nie widziałam.
— Mamo… — szepnęła.
Uniósłszy dłoń, zatrzymałam ją. Nie chciałam żadnych słów.
Na balkonie coś się poruszyło. Najwyraźniej chłód zaczął im przeszkadzać.
Klamka drgnęła.
Raz.
Drugi.
Drzwi ani drgnęły.
— Halo? — dobiegł głos Marka. — Grażyna! Otwórz! Coś się zacięło!
Szarpnął mocniej, naparł barkiem, ale zamek wytrzymał.
Po chwili przycisnął twarz do szyby i spojrzał do środka. I wtedy zobaczył wszystkich.
Piętnaście osób siedziało w absolutnej ciszy i patrzyło prosto na niego.
Nikt się nie uśmiechał.
To był wyrok.
Paweł patrzył na własną matkę z takim obrzydzeniem, że aż zrobiło mi się go szkoda. Karolina nie spuszczała wzroku z ojca. A ja siedziałam na swoim miejscu i spokojnie mieszałam cukier w zimnej herbacie.
Marek zbladł. W końcu zrozumiał.
Wiedzieliśmy wszystko.
Danuta wyjrzała zza jego ramienia. Kiedy zobaczyła twarz syna, osunęła się pod ścianę jak przekłuty balon.
Marek zaczął walić dłonią w szybę.
— Grażyna! Kochanie! To był żart! Wymyśliliśmy scenkę na urodziny! Otwórz!
Podeszłam do uchylonego okna i otworzyłam je szerzej.
— Marek — powiedziałam spokojnie. — Zaraz wyrzucę ci klucze i kurtkę. Do swojego „Radomia” możesz jechać od razu. Paszport masz w kieszeni. Sprawdzałam przed praniem.
— Pani Grażyno — odezwał się Paweł, podnosząc się z miejsca. — Niech się pani nie fatyguje. Moja matka go zabierze. Mamo! — krzyknął w stronę balkonu. — Zbieraj się. I weź tego swojego „tygrysa”, skoro taki cenny.
— Grażyna, ty źle wszystko zrozumiałaś! — wrzasnął Marek. — To pomyłka! Wpuść mnie!
— Pomyłką było znoszenie cię przez trzydzieści lat — odpowiedziałam cicho i odblokowałam drzwi.
Wpadli do środka czerwoni ze wstydu i zimna.
— Grażyna… — zaczął Marek, wyciągając rękę.
— Kartę zablokowałam minutę temu — przerwałam mu. — Notes spaliłam w popielniczce. Walizkę wystawię jutro przy śmietniku. Sam sobie odbierzesz.
Goście zaczęli po cichu wstawać od stołu. Rozstępowali się, tworząc korytarz od balkonu aż do drzwi wyjściowych.
Marek rozglądał się bezradnie. Nikt nie zamierzał go ratować.
Szli z Danutą w milczeniu, skuleni, kiedy Karolina cisnęła o ścianę wazonem, który kiedyś dostała od teściowej. Szkło rozprysło się po całym pokoju jak fajerwerki.
Kiedy drzwi wejściowe zatrzasnęły się za nimi, poczułam, jak mieszkanie nagle staje się lżejsze. Jakby ktoś otworzył wszystkie okna i wypuścił stęchliznę.
Wróciłam na swoje miejsce. Poprawiłam fryzurę, która nadal wyglądała idealnie. Nalałam sobie wina — pierwszy raz tego wieczoru dla siebie, a nie dla toastów.
— No proszę — powiedziałam do osłupiałych gości. — Śmieci same się wyniosły. Od razu lepiej się oddycha, prawda? No dobrze… muzyka z powrotem. Czas na tańce.
Upiłam łyk.
Wino było cierpkie, ale zostawiało słodki posmak.
Zaczynałam nowe życie. I nie było już w nim miejsca na cierpliwość.
Minęło pół roku. Mieszkanie zmieniło się nie do poznania: wyrzuciłam stary narożnik, na którym Marek całymi dniami zalegał, i położyłam jasne tapety w sypialni.
Rozwód zakończył się szybko. Marek prawie się nie bronił — wstydził się pojawiać w sądzie, gdzie reprezentowała mnie własna córka. Działkę udało się zachować i przepisać na wnuka.
Paweł praktycznie zerwał kontakt z matką. Ogranicza się do suchych wiadomości świątecznych.
A ja?
Nauczyłam się tańczyć tango.
I odkryłam, że w tańcu wcale nie trzeba prowadzić. Najważniejsze to mocno stać na nogach i dokładnie wiedzieć, dokąd chce się iść.
