Wspinała się po lodowatych marmurowych stopniach powoli, jakby każdy kolejny krok wymagał od niej więcej siły niż poprzedni. Ciężka, bogato zdobiona suknia opinała jej ciało, a długi tren bezszelestnie sunął po wypolerowanej posadzce ogromnej sali. Wszystkie spojrzenia były zwrócone wyłącznie na nią. W ciszy nie było jednak ani odrobiny szacunku. Czuło się napięcie, nieprzyjemne oczekiwanie i ukrywany za uprzejmymi minami niepokój. Dworzanie od dawna potrafili zasłaniać prawdziwe emocje delikatnym uśmiechem. Każdy czekał, aż król przemówi, lecz nikt nie przypuszczał, że jego słowa okażą się tak okrutne.
Młoda kobieta miała na imię Helena. Była jedyną córką króla Bolesława, bezwzględnego władcy północnego królestwa, który rządził poddanymi twardą ręką. Na jego dworze bardziej ceniono wygląd niż serce, a uroda znaczyła więcej niż dobroć, rozum czy charakter. Helena od pierwszych lat życia różniła się od innych księżniczek. Już jako dziecko była pełniejsza od swoich rówieśniczek. Miała okrągłe policzki, miękką sylwetkę i niesłabnącą miłość do jedzenia, której nie zdołały pokonać ani nagany, ani groźby, ani kolejne upokorzenia. Gdy inne dziewczęta uczono tańca, wdzięku i nienagannych dworskich manier, ona najbezpieczniej czuła się w kuchni. Wśród ciepłej szarlotki, świeżych drożdżówek i lukrowanych pierników odnajdywała spokój, a ich zapach pozwalał jej choć na chwilę zapomnieć o samotności.
Z upływem lat rosła nie tylko Helena. Z każdym sezonem umacniała się również chłodna niechęć jej ojca. Kiedy skończyła trzynaście lat, służba zaczęła szeptać za jej plecami. Gdy miała piętnaście, zalotnicy z odległych krain nie chcieli nawet oglądać jej portretu. W wieku siedemnastu lat król Bolesław podjął już decyzję. Nie uważał córki za przyszłość dynastii. W jego oczach stała się ciężarem, który ciągnął koronę w dół i przynosił królewskiemu rodowi wstyd.
Dzień, który odmienił wszystko, nadszedł w mroźny poranek pod zasnutym ołowianymi chmurami niebem. Sala tronowa była bardziej zatłoczona niż kiedykolwiek. Zebrali się w niej możni, rycerze, zagraniczni posłowie i najważniejsi urzędnicy dworu. Nikt nie wiedział, dlaczego król zwołał tak nagłe zgromadzenie, ale ciężar wiszący w powietrzu wyraźnie zapowiadał, że nie chodzi o zwykłą ceremonię. Helenę zmuszono do włożenia oficjalnej sukni, która była na nią za ciasna. Materiał wbijał się w jej ciało, utrudniając oddychanie. Ze splecionymi, drżącymi dłońmi ruszyła ku tronowi. Ojciec już na nią czekał. Jego twarz była twarda jak kamień, a wzrok zimniejszy od zimowego poranka.
— Dzisiaj — oznajmił suchym, pozbawionym litości głosem — moja córka spotka się z losem, na jaki zasłużyła.
Po sali przeszła fala napięcia. Większość obecnych sądziła, że władca wreszcie znalazł dla niej odpowiedniego małżonka i zamierza ogłosić zaręczyny.
Chwilę później do sali nie wszedł jednak żaden książę. Strażnicy przyprowadzili zakutego w łańcuchy mężczyznę. Był bosy, twarz miał ubrudzoną błotem, a na jego ciele widać było sine ślady po uderzeniach oraz blizny po dawnych ranach. Wyglądał na wyczerpanego, mimo to usiłował stać prosto.
— Niewolnik… — rozległy się szepty ze wszystkich stron.
Helena zesztywniała. Gdy ojciec mówił dalej, miała wrażenie, że jej serce na chwilę przestało bić.
— Skoro moja córka nie potrafi godnie reprezentować korony, jej mąż również będzie kimś stojącym niżej od wszystkich. Oddaję ją temu człowiekowi. To zapłata za jej słabość, za hańbę, którą sprowadziła na nasz ród, i za bezwartościowe życie, jakie dotąd prowadziła.
Świat wokół Heleny zaczął się rozmazywać. Łzy napłynęły jej do oczu, gardło ścisnęło się tak mocno, że nie mogła wydobyć głosu. Nie krzyknęła jednak i nie błagała ojca o zmianę decyzji. Tak jak przez całe życie, opuściła głowę. Ukryła ból głęboko w sobie i bez jednego słowa przyjęła wyrok.
Mężczyzna postawiony obok niej również milczał. Patrzył w podłogę, jakby marzył, by stać się niewidzialny i zniknąć z tego miejsca na zawsze.
Sala ponownie wypełniła się szeptami. Niektóre damy chowały szydercze uśmiechy za ozdobnymi wachlarzami. Inne odwracały twarze z udawanym obrzydzeniem. Król Bolesław wyglądał natomiast na bardziej zadowolonego niż zwykle. Sprawiał wrażenie człowieka, który wreszcie zrzucił z ramion ciężar noszony przez całe lata i raz na zawsze pozbył się problemu.
Po zakończeniu ceremonii Helenę zaprowadzono do odległego skrzydła zamku, którego nigdy wcześniej nie odwiedzała. Jej nowym mieszkaniem została dawna komórka magazynowa, naprędce uprzątnięta i przystosowana do spania. Nie było tam kosztownych mebli ani przepychu należnego królewskiej córce.
Niewolnikowi wręczono zardzewiały klucz i twardy kawałek czerstwego chleba. Potem przekazano mu tylko jeden rozkaz:
— Nie wolno ci jej dotknąć, dopóki sama tego nie zechce. Od dzisiaj jednak będziesz mieszkał u jej boku aż do końca życia.
Tej nocy Helena leżała na cienkim sienniku i długo wpatrywała się w sufit. Krople deszczu miękko uderzały o szybę, a ich jednostajny dźwięk odbijał się po pustym pomieszczeniu. Mężczyzna zasnął na podłodze, owinięty starą, wytartą derką.