W jednym z pomieszczeń natrafili na potężne kamienne drzwi pokryte znakami przypominającymi starożytne runy. Umieszczona na nich metalowa tabliczka głosiła: „Ci, którzy szukają prawdy, muszą być gotowi stanąć z nią twarzą w twarz”.
Wiśniewski zadrżał. Był przekonany, że za tą barierą znajduje się odpowiedź na większość pytań, które dręczyły ich od chwili otwarcia sejfu. Zespół przystąpił do pracy. Po długich staraniach drzwi ustąpiły, odsłaniając olbrzymią salę, w której powietrze wydawało się ciężkie, nasycone czymś starym i potężnym. Pośrodku stał wysoki metalowy cylinder. Wzdłuż jego powierzchni biegły migoczące linie, a pod nimi poruszała się świetlista substancja przypominająca płyn.
Łukasz nie potrafił ukryć wstrząsu.
— To… nie może być prawdziwe. Jak coś takiego mogło w ogóle powstać?
— Prawdopodobnie właśnie o tym urządzeniu pisali oficerowie SS — odpowiedział profesor. — Próbowali stworzyć źródło siły, które wpływałoby na pamięć i umysł. Najwyraźniej nie ukończyli eksperymentów, a całą technologię ukryli przed światem.
W tej samej chwili cylinder zaczął cicho brzęczeć. Świetliste linie pulsowały coraz mocniej, a przestrzeń wokół urządzenia zdawała się nieznacznie wyginać. Członkowie ekspedycji zastygli, nie wiedząc, czy się cofnąć, czy pozostać na miejscu.
— Wszyscy do tyłu! — krzyknął Wiśniewski.
Było jednak za późno. Pasma światła połączyły się w półprzezroczysty obraz człowieka ubranego w mundur oficera SS. Choć postać przypominała widmo, jej oczy wyglądały na żywe, chłodne i przenikliwe. Z jej ust wydobył się niski głos, który odbił się echem od ścian sali.
— Zaszliście za daleko…
Przez pomieszczenie przemknął lodowaty podmuch. Obraz oficera zniknął równie nagle, jak się pojawił, lecz poczucie obecności czegoś potężnego pozostało. Nikt nie odważył się odezwać.
Profesor zrozumiał, że nie mieli już do czynienia wyłącznie z historyczną zagadką. To, co odkryli, mogło oddziaływać na rzeczywistość w tej chwili, w tym samym miejscu.
— Zabieramy najważniejsze materiały i natychmiast wychodzimy — zdecydował. — Nie wolno nam zostać tu ani minuty dłużej.
Zespół szybko zebrał dokumenty oraz szkatułkę z metalowym przedmiotem. Kiedy jednak próbowali wrócić tą samą drogą, okazało się, że układ przejść się zmienił. Korytarze, które wcześniej wydawały się znajome, teraz prowadziły w inne strony. Skrzyżowania pojawiały się tam, gdzie przedtem ich nie było, a oznaczenia pozostawione przez badaczy znikały. Podziemia wyglądały tak, jakby przebudowały się bez udziału człowieka.
— Zgubiliśmy drogę — wyszeptał jeden z naukowców.
Wiśniewski starał się nie dopuścić do paniki. Podejrzewał, że zabrane urządzenie zniekształca ich percepcję przestrzeni. Grupa posuwała się więc powoli, kierując się ledwie widocznym blaskiem wydobywającym się ze szkatułki.
Po wielu godzinach błądzenia znaleźli wyjście. Na powierzchni wieś wyglądała tak samo jak wcześniej: cicha, spokojna i niemal nieruchoma. Każdy członek wyprawy czuł jednak, że coś się zmieniło. Świat poza tunelami wydawał się odrobinę nierzeczywisty, jakby został przesunięty o niewidoczny krok w bok.
Po powrocie do laboratorium profesor zarządził, że urządzenie może być badane wyłącznie przy zachowaniu pełnych środków bezpieczeństwa. Umieszczono je w specjalnej komorze otoczonej polami ochronnymi, a testy prowadzono przy minimalnym poziomie energii. Szybko odkryto, że przedmiot reaguje na emocje, wspomnienia i myśli osób znajdujących się w pobliżu. Potwierdzało to podejrzenie Wiśniewskiego, że jego działanie jest bezpośrednio związane z ludzkim umysłem.
Łukasz Kowalski przygotował artykuł o odkryciu, lecz świadomie pominął najbardziej niebezpieczne szczegóły. Wiedział, że pełna publikacja mogłaby wywołać katastrofę. Profesor rozpoczął natomiast serię dalszych badań i stopniowo dochodził do wniosku, że ma przed sobą artefakt zdolny zmienić nie tylko sposób rozumienia historii, ale także wiedzę o naturze ludzkiej świadomości.
Niepokojące zjawiska wcale jednak nie ustały. Urządzenie czasami uruchamiało się samo. W zamkniętych pomieszczeniach laboratorium rozlegały się głosy, których nie rejestrowały wszystkie mikrofony. Na ścianach pojawiały się cienie bez źródła, a pracownicy zaczynali mieć wrażenie, że przedmiot pamięta przeszłość, odpowiada na teraźniejszość i potrafi dostrzec coś, co dopiero ma nadejść.
Po kilku miesiącach Wiśniewski opracował raport przeznaczony dla międzynarodowego środowiska naukowego. Opisał odnalezione dokumenty i część wyników badań, lecz celowo nie wspomniał o najbardziej niebezpiecznych właściwościach urządzenia. Był przekonany, że ludzkość nie jest jeszcze gotowa zmierzyć się z taką siłą.
Pewnej nocy szkatułka otworzyła się sama. Na ekranie urządzenia ponownie ukazała się twarz oficera SS. Widmowa postać spojrzała prosto na ludzi obecnych w laboratorium i przemówiła tym samym głuchym, pozbawionym emocji głosem:
— Sądzicie, że możecie mną kierować… ale czekałem zbyt długo.