— Znowu przesadziłaś z solą. Wszystko jest za słone.
Halina odsunęła talerz i spojrzała znacząco na siedzących przy stole, jakby musiała tłumaczyć się przed gośćmi za kulinarne niepowodzenia własnej synowej.
Agnieszka nawet się nie odwróciła. W prawej dłoni trzymała chochlę, w lewej złożoną ścierkę kuchenną. Za jej plecami głośno skwierczał tłuszcz na patelni. Przy zastawionym stole siedziało dziewięć osób, a każda czekała, aż gospodyni kuchni przyniesie następną porcję.
Była sobota. Od trzech lat prawie każda sobota Agnieszki wyglądała dokładnie tak samo.
Wstała przed świtem. Galaretę mięsną nastawiła jeszcze poprzedniego wieczoru. Potem zrobiła dwie sałatki, zapiekankę ziemniaczaną, wstawiła kurczaka do piekarnika i upiekła sernik, który jej szwagierka zamówiła już w środę. Halina przez cały ten czas przede wszystkim wydawała polecenia. Kazała drobniej kroić ziemniaki, bo „to nie stołówka pracownicza”. Domagała się też, żeby Agnieszka za każdym razem zdejmowała fartuch, zanim wejdzie z półmiskiem do salonu.
— Nie możesz pokazywać się ludziom jak kucharka na zapleczu — powtarzała.
Agnieszka zdejmowała więc fartuch. Wynosiła danie. Wracała do kuchni. Zakładała fartuch ponownie. Do południa robiła ten sam kurs kilkanaście, czasem dwadzieścia razy.
Z salonu na całe mieszkanie dudnił telewizor. Piotr siedział na honorowym miejscu przy końcu stołu, a obok niego matka. Jego siostra Katarzyna przewijała ekran telefonu jedną ręką, a drugą nakładała sobie kolejną porcję sałatki. Jej mąż rozlewał wódkę do kieliszków. Dwoje dzieci kreśliło widelcami wzory na jasnym obrusie. Przy stole siedziała też para dalszych krewnych, która pojawiła się u Haliny po raz pierwszy, ale zachowywała się tak swobodnie, jakby od lat przychodziła tu na każdy weekendowy obiad.
— Moja synowa ma smykałkę — oznajmiła Halina z zadowoleniem. — Sama ją wszystkiego nauczyłam. Zanim mnie poznała, nawet jajka porządnie ugotować nie umiała.
Powiedziała to z miną prawdziwej pani domu.
Agnieszka potrafiła gotować. I to znacznie lepiej, niż ktokolwiek przy tym stole przypuszczał.
Od dziesięciu lat pracowała w gastronomii. Najpierw w zakładowej stołówce, później w barze przy jednej z ruchliwych tras wylotowych z miasta. Doskonale pamiętała kolejki w porze obiadowej, setki porcji, które trzeba było wydać przed czternastą, oraz ciężką, wilgotną parę unoszącą się nad bemarami. Wiedziała, jak nakarmić tłum ludzi, nie pomylić zamówień i nie stracić głowy. Znała wagę każdej porcji i koszt niemal każdego składnika. Kierowcy ciężarówek potrafili zjechać z trasy, żeby ponownie zamówić jej barszcz albo kotlet schabowy.
W mieszkaniu Haliny nikt jednak o jej doświadczeniu nie wspominał.
Tutaj istniały tylko dwie role: kucharka i gospodyni. Kucharką była Agnieszka. Za gospodynię wszyscy uznawali Halinę.
Goście zachwalali galaretę i z wdzięcznością spoglądali właśnie na teściową. Halina przyjmowała komplementy z lekkim skinieniem głowy, jakby były czymś całkowicie należnym.
— Gotowanie to talent — stwierdziła. — Nie każdy go ma. Ja całe życie stałam przy garach. Dzieci zawsze miały co jeść, a mój świętej pamięci mąż nigdy nie narzekał.
Podniosła kieliszek i powoli omiotła wzrokiem cały stół.
Jej mąż zmarł sześć lat wcześniej. Tyle że za jego życia większość rodzinnych obiadów przygotowywał ktoś zupełnie inny, niż teraz sugerowała Halina. O tym również w tej rodzinie wygodniej było nie mówić.
Każda sobota zaczynała się podobnie. Budzik Agnieszki dzwonił o wpół do szóstej. Jechała na targ, zanim miasto na dobre się obudziło. Ładowała ciężkie torby do samochodu, a potem kierowała się do mieszkania teściowej. Tam zaczynało się obieranie, siekanie, gotowanie, smażenie i pieczenie.
W południe plecy bolały ją tak mocno, że z trudem się prostowała.
Potem przychodzili krewni.
Każdy dokładnie wiedział, gdzie usiąść. Każdy wiedział również, że jeśli zabraknie mu ziemniaków albo mięsa, wystarczy powiedzieć, a Agnieszka przyniesie dokładkę. Nikt za to nie pytał, o której wstała ani ile kosztował kolejny rodzinny stół.
Takie pytania nikomu nawet nie przychodziły do głowy.
Na urodziny Katarzyny Agnieszka przez niemal dwa dni lepiła pierogi dla dwudziestu osób. Kiedy wreszcie były gotowe, Halina sama zaniosła do pokoju wielki półmisek i westchnęła teatralnie:
— Pół dnia przy nich stałam.
Nikt z gości nie dowiedział się, że teściowa ani razu nie weszła wtedy do kuchni.
Agnieszka jej nie poprawiła.
W tym domu zdecydowanie zbyt często wybierała milczenie. Wydawało jej się, że łatwiej zacisnąć zęby niż zaczynać kolejną bezsensowną awanturę. Tyle że niewypowiedziane słowa nie znikały. Gromadziły się gdzieś głęboko, jedno na drugim, jak woda za zamkniętą zaporą.
Podczas takich spotkań Piotr był szczególnie ożywiony. Śmiał się głośno, klepał krewnych po plecach, nalewał alkohol i opowiadał historie z pracy. Przy matce występował w roli troskliwego syna, a przy gościach — serdecznego gospodarza.
Ani razu nie zastanowił się nad tym, że całe to rodzinne przedstawienie działa wyłącznie dzięki pracy jego żony.