— Kasiu, odchodzę. Dłużej nie potrafię tak żyć — powiedział Michał w sobotni poranek, zatrzymując się w drzwiach kuchni. Patrzył, jak żona szykuje śniadanie dla całej rodziny. — Przez długi czas wmawiałem sobie, że zostawienie ciebie i chłopców byłoby podłością. Teraz jednak widzę, że jeszcze gorsze jest zostawać obok, kiedy sercem i myślami ciągnie cię do innej kobiety.
Katarzyna znieruchomiała z łopatką uniesioną nad patelnią, na której rumieniły się ulubione naleśniki Michała. Jej plecy napięły się, jakby ktoś pociągnął niewidzialną strunę. Michał czekał na odpowiedź, lecz żona ani się nie odwróciła, ani nie odezwała. Przez kilka sekund, podczas których on patrzył w podłogę i zbierał odwagę, żywa, ruchliwa Katarzyna jakby zamieniła się w kamienną figurę.
Po kuchni zaczął rozchodzić się ostry zapach przypalonego ciasta.
— Kasia! — zawołał Michał i zrobił krok w jej stronę.
To wystarczyło, by wróciła do siebie. Drgnęła i szybko przewróciła sczerniały naleśnik.
— O jakiej ukochanej kobiecie mówisz? — zapytała zaskakująco spokojnie, niemal zwyczajnym tonem.
— Przecież dobrze wiesz. O Ewie.
Pół roku wcześniej ich dwunastoletnie małżeństwo przeżyło już wstrząs, który potrafi rozbić nawet pozornie mocną rodzinę. Chodziło o zdradę.
Dzięki anonimowej wiadomości od „życzliwego” człowieka Katarzyna dowiedziała się, że jej mąż od trzech miesięcy spotyka się z inną kobietą. Michał nie próbował wszystkiemu zaprzeczać. Przyznał się do romansu z Ewą i zapewnił, że to już definitywny koniec.
— To była zwykła wakacyjna przygoda — przekonywał wtedy z takim przejęciem, jakby grał główną rolę w telewizyjnym melodramacie. — Takie historie kończą się w chwili, gdy człowiek wraca do domu i znowu widzi swoich bliskich. Byłem przekonany, że zapomnę o niej od razu po powrocie. Tyle że okazało się, że mieszkamy w tym samym mieście. Zaczęliśmy więc pisać. Tak z przyzwyczajenia. Potem jeszcze się spotkaliśmy… może dwa razy. Ale teraz naprawdę wszystko skończone. Uwierz mi.
Katarzynę można było nazwać surową, zmęczoną, czasem zbyt wymagającą. Naiwna jednak nie była nigdy.
Od dawna wiedziała, że im częściej ktoś powtarza „uwierz”, „przysięgam” i „naprawdę mówię prawdę”, tym mniej prawdy zwykle kryje się w tych słowach.
Nie miała złudzeń, że relacja Michała z Ewą była jakimś przypadkowym przedłużeniem urlopowej znajomości. Wątpiła też, by spotkali się tylko dwa razy. Jeszcze wyraźniej rozumiała jednak coś innego: w tamtym momencie nie mogła po prostu spakować walizki, trzasnąć drzwiami i złożyć pozwu o rozwód, jak zrobiłaby kobieta, której nie trzymają przy domu obowiązki.
Ich starszy syn, jedenastoletni Jakub, od urodzenia miał poważne problemy zdrowotne. Wizyty u lekarzy, badania, leki, pobyty w szpitalach i cała codzienna organizacja leczenia niemal całkowicie spoczywały na Katarzynie. Tak jak w wielu rodzinach, to matka stała się osobą, która pamiętała każde zalecenie i każdą datę kontroli.
Młodszy, czteroletni Olek, dostał od natury charakter ze stali i niezwykły talent do wymuszania wszystkiego, czego zapragnął. Jeśli słyszał odmowę, potrafił przez kilka godzin płakać, krzyczeć i rzucać się po podłodze.
Jedyną osobą, która naprawdę umiała go wtedy uspokoić, był Michał.
Tyle że właśnie Michał w dużej mierze przyczynił się do tego, że chłopiec nie uznawał zakazów ani autorytetów. Olek nie był planowany, ale Michał tak bardzo cieszył się z jego narodzin, że nie pozwalał nikomu ograniczać syna, zwracać mu uwagi, a tym bardziej podnosić na niego głosu.
W rezultacie pod ich dachem wyrósł mały tyran.
Kiedy dostawał to, czego chciał, był czułym, pogodnym aniołkiem. Wystarczyło jednak jedno „nie”, by domownikom zaczynało się wydawać, że chyba czas wzywać egzorcystę.
Katarzyna doskonale wiedziała, że mężczyzna, który rozpoczął wakacyjny romans akurat wtedy, gdy jego żona dzień po dniu biegała do szpitala do starszego syna, przez co ich wspólny urlop trzeba było odwołać, nie zasługuje już na to, by nazywać go mężem.
Tyle że wtedy nie widziała dla siebie innego wyjścia.
Po przedłużonym urlopie macierzyńskim dopiero od niedawna wracała do normalnego życia. Ogromnym wysiłkiem odbudowała zawodową pewność siebie, odświeżyła umiejętności i znowu poczuła, że jest nie tylko matką, żoną i osobą odpowiedzialną za dom, lecz także specjalistką, której zdanie ma znaczenie.
Nie zamierzała po raz kolejny rezygnować z pracy.
Gdyby została sama i całkowicie straciła pomoc Michała przy dzieciach, niemal na pewno musiałaby znów odsunąć karierę na bok.
Łączenie obowiązków zawodowych z opieką nad dwoma chłopcami, którzy często chorowali, już teraz było trudne. Zwłaszcza że jeden z nich od urodzenia zdawał się przechodzić niekończący się bunt każdego możliwego wieku.
I oto teraz, sześć miesięcy po tym, jak Katarzyna przełknęła upokorzenie dla dzieci, pracy i względnego spokoju domu, Michał oznajmiał jej, że mimo wszystko odchodzi.
Do kogo?
Do kobiety, którą nazywał ukochaną.
Katarzyna zakręciła gaz, żeby nie spalić reszty śniadania, po czym bardzo wolno odwróciła się do męża.
Twarz miała spokojną.
W oczach pojawił się jednak błysk, który nie wróżył Michałowi niczego dobrego.
— To ja jestem twoją ukochaną kobietą — powiedziała wyraźnie. — Zapomniałeś, jak klęczałeś przede mną i prosiłeś, żebym urodziła Olka, chociaż doskonale wiedziałeś, że drugiego dziecka nie planowaliśmy? Pamiętasz, co powtarzałeś dzień w dzień? „Chcę, żeby kobieta, którą kocham, urodziła mi to dziecko”. Tak mówiłeś, prawda?
Michał nie odpowiedział.
— Czy to nie ja od jedenastu lat żyję problemami Jakuba? Wiem o jego diagnozach tyle, że czasem sama mogłabym prowadzić wykład lekarzom. Czy to nie ja stanęłam po twojej stronie, kiedy chciałeś odejść z pracy, która doprowadzała cię do granicy załamania? Czy to nie ja brałam na siebie prawie każde zwolnienie na dzieci, kiedy ty budowałeś pozycję w nowej firmie?
Z każdym zdaniem mówiła głośniej.
— Czy to nie ja broniłam cię przed twoim ojcem? To ja prosiłam go, żeby przestał cię poniżać i umniejszać wszystkiemu, co osiągnąłeś, kiedy ty milczałeś, bo przez całe życie bałeś się mu sprzeciwić. Czy to nie ja zostałam w domu na kolejne trzy lata, bo tobie tak bardzo zależało na drugim synu, choć widziałeś, ile sił zabiera nam opieka nad Jakubem? A co zrobiła dla ciebie Ewa? To ja jestem twoją ukochaną kobietą. Ja. Nie ona!
Ostatnie słowa zabrzmiały z tak źle skrywanym obrzydzeniem, jakby Katarzyna rzuciła nimi mężowi prosto w twarz.
Michał spróbował podejść bliżej, lecz żona obeszła okrągły stół i stanęła po przeciwnej stronie. Jakby potrzebowała między nimi choćby tego kawałka drewna.
— Kasia, ja naprawdę próbowałem — powiedział ledwie słyszalnie, unikając jej wzroku. — Naprawdę chciałem wszystko naprawić. Chciałem, żeby znowu byliśmy my, chłopcy, rodzina… Ale nasze życie od dawna wygląda tak samo. Jest mdłe. Przewidywalne. Budzisz się rano i już wiesz, jak będzie wyglądał cały dzień. Ewa jest zupełnie inna. Energiczna, żywa, spontaniczna. Przy niej znowu poczułem, że życie może mnie czymś zainteresować. Przypomniała mi, że wciąż jestem młodym facetem.
Katarzyna uniosła brew.
— Czyli przy mnie jesteś stary i właściwie martwy?
— Nie o to mi chodzi. Źle mnie zrozumiałaś. To trochę jak… Wyobraź sobie, że przez całe życie jeździsz drugą klasą w starym pociągu, a potem nagle trafiasz do pierwszej klasy w Pendolino. Kiedy raz poczujesz taki komfort, bardzo trudno wrócić do tego, co było wcześniej…
Urwał gwałtownie.
Twarz Katarzyny zmieniła się w jednej chwili. Zbladła, a z oczu zniknęła nawet złość.
— Dobrze — dodał szybko. — Skończmy tę rozmowę. Widzę, że moje tłumaczenia tylko wszystko pogarszają. Spakuję najpotrzebniejsze rzeczy i wyjdę. Nie będę rościł sobie prawa do mieszkania. Wiem, że to moja wina, więc ty i chłopcy zostaniecie tutaj. Oczywiście weekendy będą spędzać ze mną. Ewa wie, że mam synów. Nie ma nic przeciwko temu, żeby od czasu do czasu byli częścią naszego życia.
Nie chcąc dłużej patrzeć na żonę, której twarz przypominała teraz nieruchomą maskę, Michał poszedł do sypialni. Po drodze zajrzał do schowka i wyciągnął dużą walizkę na kółkach.
Katarzyna została w kuchni i patrzyła w okno, choć najwyraźniej niczego za nim nie widziała.
— Czyli druga klasa… — powiedziała cicho do pustego pomieszczenia. — Kobieta, która przez dwanaście lat była obok, rodziła dzieci, leczyła je, wychowywała, uspokajała, zajmowała się ich rozwojem, ciągnęła dom i tworzyła mu bezpieczne życie, okazała się starą drugą klasą. A przypadkowa kobieta, którą zna krócej niż rok i z którą nawet nie dzielił codzienności, jest pierwszą klasą w Pendolino.
— Mamo! Mamo-o-o! — rozległ się z pokoju dziecięcego donośny, rozkazujący głos obudzonego Olka. — Mamo!
Katarzyna jakby wróciła do rzeczywistości.
Na jej ustach pojawił się ledwie widoczny uśmiech, a spojrzenie nagle stało się zdecydowane.
Już wiedziała, co zrobi.
— Już idę, Olusiu! — zawołała w stronę dziecięcego pokoju, po czym ruszyła do sypialni, gdzie Michał wkładał rzeczy do walizki.
— Poczekaj — powiedziała. — Słyszysz? Chłopcy już nie śpią. Naprawdę zamierzasz wyjść z walizką na ich oczach?
— Pewnie powinienem był zrobić to wcześniej, żeby nie męczyć ani ciebie, ani ich — odparł zmieszany, nadal składając koszule i swetry.
— Mam inną propozycję.
Katarzyna zamknęła drzwi i podeszła bliżej.
Mówiła tak spokojnie i łagodnie, że Michał aż uniósł głowę.
— Weekend dopiero się zaczął. Spędźmy go jak zwyczajna, normalna rodzina. Dla chłopców. Obiecuję, że nie będę ci robiła wyrzutów ani patrzyła na ciebie z potępieniem. Jutro wieczorem usiądziemy wszyscy razem i spokojnie porozmawiamy. We czworo. Wtedy odejdziesz otwarcie, bez chowania się i uciekania.
— Mamo-o-o! Tato-o-o! — ponownie wydarł się Olek.
— Słyszysz? — Katarzyna skinęła głową w stronę pokoju dzieci. — On przecież inaczej nie umie się porozumiewać. I w dużej mierze dzięki tobie. Wszystko zdobywa krzykiem i awanturą. Wyobrażasz sobie, co zrobi, jeśli tata nagle zniknie z walizką i nawet niczego mu nie wyjaśni?
Michał przyznał jej rację.
Wsunął walizkę pod łóżko. Potem cała czwórka zjadła razem śniadanie, udając bliską, szczęśliwą rodzinę.
Później Michał zabrał synów i na kilka godzin pojechał z nimi do centrum rozrywki.
Wieczorem wrócili do mieszkania wysprzątanego do perfekcji. Na stole czekała trzydaniowa kolacja, a Katarzyna przywitała ich z uśmiechem, ubrana w elegancką sukienkę.
„Pewnie chce, żebym zmienił zdanie — pomyślał Michał z odrobiną litości. — Uznała, że sukienka, porządek i dobre jedzenie sprawią, że się zawaham. Dlatego poprosiła mnie, żebym został do jutra. Jakie kobiety potrafią być naiwne”.
W tej samej chwili spojrzał na żonę.
I od razu zrozumiał, że odgadła jego myśli.
Przez ułamek sekundy na twarzy Katarzyny pojawiło się czyste obrzydzenie. Zniknęło niemal natychmiast, ale Michał zdążył je zobaczyć.
Nie, niczego takiego nie planowała.
Nie próbowała go zatrzymać.
Na człowieka, którego boisz się stracić, nie patrzy się w ten sposób.
Noc Michał spędził na kanapie w wolnym pokoju.
Rano obudził go Olek.
— Wołałem mamę, ale nie przychodzi — poskarżył się chłopiec. — Chodź, zrobisz mi gofry!
— Czemu nie przychodzi? — wymamrotał sennie Michał, nie próbując nawet zrozumieć sytuacji, i mocniej owinął się kołdrą. — Zawołaj głośniej, to usłyszy. Mama jest domowa, daleko nam przecież nie ucieknie…
Rzucił żartobliwie i już zaczął ponownie odpływać w sen, kiedy tuż obok rozległ się ogłuszający wrzask.
Olek nie był przyzwyczajony do odmowy.
Natychmiast sięgnął po swój sprawdzony sposób nacisku, który do tej pory działał bezbłędnie.
Michał poderwał się do siadu.
— Dobrze, tylko przestań wrzeszczeć! — syknął zirytowany. — Zaraz mama przyjdzie i zrobi ci gofry. Pewnie słychać cię już na parterze!
Ale Katarzyna nie przyszła.
Olek krzyczał dalej.
W końcu Michał z niechęcią wygramolił się spod kołdry, wziął syna na ręce i ruszył szukać żony.
Łóżko w sypialni było równo zaścielone.
W łazience nie było nikogo.
Kuchnia lśniła niemal sterylną czystością.
Z jakiegoś powodu serce Michała zaczęło bić szybciej.
— Mama chyba bawi się z nami w chowanego — powiedział przesadnie wesołym głosem do syna. — Poszukaj jej w szafach i w schowku, a ja jeszcze raz zajrzę do sypialni.
Wciąż udając, że sam wierzy w tę wersję, Michał wrócił do pokoju i otworzył szafę z ubraniami.
Wydała mu się dziwnie pusta.
Mężczyzna zajrzał pod łóżko.
Wyprostował się i dopiero po kilku sekundach zrozumiał, co właściwie go zaniepokoiło.
Walizki nie było.
Tej samej, którą poprzedniego dnia własnoręcznie wsunął pod łóżko razem ze swoimi rzeczami.
Jego koszule i swetry znowu wisiały i leżały na dawnych miejscach.
Schowek również był pusty.
Walizki nie było także tam.
Dopiero wtedy Michał pojął, dlaczego szafa wyglądała na znacznie przestronniejszą.
Drżącymi dłońmi wybrał numer Katarzyny.
Po drugiej stronie odpowiedziała mu obojętna cisza, a po chwili automatyczny głos poinformował, że abonent jest chwilowo niedostępny.
Wiadomość od żony przyszła dopiero trzy godziny później, prawie w południe.
Do tego czasu Michał zdążył spalić pięć gofrów, siedem razy próbował dodzwonić się do Katarzyny i przeżyć dwie kolejne histerie Olka.
Każde zdanie wiadomości było nasączone jadowitym sarkazmem.
„Michał, dziękuję ci za porównanie mnie do starej drugiej klasy. Właśnie ono pomogło mi zrobić to, na co nie zdobyłam się pół roku temu.
Postanowiłam ułatwić ci wybór, a przy okazji uwolnić cię od wyrzutów sumienia.
Połowa mieszkania należy do ciebie, więc zostań tutaj. Możesz zamieszkać z Ewą. Ja mam dokąd pójść.
Skoro naprawdę cię kocha, na pewno z radością zajmie się również twoimi dziećmi.
Ponieważ to ty odchodzisz z rodziny, uważam, że uczciwie będzie, jeśli synowie zostaną z tobą. Nie mam obowiązku samotnie dźwigać całej opieki tylko dlatego, że nasze wspólne życie wydało ci się nudne i bez smaku.
Oczywiście wszystkie weekendy chłopcy będą spędzać ze mną. Przynajmniej do czasu, aż znajdę im odpowiedniego ojczyma. Dorastającym synom potrzebny jest przecież mężczyzna obok, prawda?
Potem możemy przejść na opiekę naprzemienną.
Wierzę w twoje zdolności dyplomatyczne i nie mam wątpliwości, że potrafisz wytłumaczyć dzieciom, dlaczego zamiast ich matki ma teraz mieszkać z nimi obca kobieta.
W piątek wieczorem przyjadę po chłopców.
A do tego czasu życzę ci przyjemnej i komfortowej podróży pierwszą klasą.
Twoja stara druga klasa”.
Niemal w tej samej chwili, w której Michał skończył czytać wiadomość od Katarzyny, na ekranie pojawiła się wiadomość od Ewy:
„I jak poszło? O której mam dziś na ciebie czekać z rzeczami? Już nie mogę się doczekać!”
— Tato, a kiedy mama wróci? — Jakub zajrzał do pokoju. — Muszę odrobić lekcje. Jutro znowu mam algebrę, a kompletnie nic z tego nie rozumiem.
— Tato! Tato, chodź tutaj! Szybko! — rozległ się z kuchni rozkazujący krzyk Olka.
I właśnie wtedy Michał z absolutną jasnością zrozumiał, że jego życie jeszcze bardzo długo nie będzie ani nudne, ani mdłe.