Mówiła o dzieciństwie „w niewielkim miasteczku na północnym wschodzie kraju”. Wspomniała, że pochodziła ze skromnej rodziny i że „rodzice odeszli, kiedy była jeszcze bardzo młoda”. Potem opowiadała, jak sama musiała walczyć o każdy krok w życiu.
Maria słuchała i nie potrafiła uwierzyć.
Skromna rodzina.
Małe miasteczko.
Rodzice, którzy dawno odeszli.
Ani słowa o wsi.
Ani słowa o matce.
Ani słowa o ojcu, który umarł na łące podczas sianokosów.
— Córeczko… — powiedziała ledwie słyszalnie Maria. — Jak mogłaś? Przecież ja żyję. Ja ciągle na ciebie czekam.
Program się skończył.
Rozpoczęły się reklamy.
Maria wyłączyła telewizor i przez długi czas siedziała sama w ciemnym pokoju.
Nazajutrz poszła do Heleny, jedynej bliskiej przyjaciółki, która wciąż mieszkała w pobliżu.
— Helenko — powiedziała od progu. — Widziałam Ewę.
Helena odłożyła robótkę.
— Śniła ci się?
— W telewizji.
Helena zdjęła okulary i przeżegnała się.
— Matko Boska… Na pewno ona?
— Jej oczy. I ten pieprzyk. Nie mogłam się pomylić.
— A powiedziała coś o tobie?
Maria milczała przez chwilę.
— Powiedziała.
— Co?
— Że jej rodzice nie żyją. Że wszystko osiągnęła sama. I że pochodzi z małego miasteczka.
Helena długo nic nie mówiła.
Wreszcie ciężko westchnęła.
— A więc tak. Małe miasteczko. Czyli nasza wieś już nawet nie jest jej rodzinnym miejscem. Wstydziła się nas, Marysiu. Chyba właśnie o to chodziło.
— Chyba tak.
— I co teraz zrobisz?
Maria spojrzała przez okno.
Padał śnieg. Wielkie płatki osiadały spokojnie na podwórzu.
— Nic — odpowiedziała. — Będę czekała.
— Ale przecież… — Helena zawahała się. — Ona cię pochowała, choć żyjesz. Na co ty jeszcze czekasz?
Maria odwróciła się do niej.
I po raz pierwszy od trzydziestu lat Helena nie zobaczyła w oczach przyjaciółki ani bólu, ani desperackiej nadziei.
Był w nich spokój.
I coś twardego, czego nie dało się już podważyć.
— Ona mnie pochowała — powiedziała Maria. — Ale ja żyję. A dopóki żyję, jestem jej matką. Matka nie umie przestać czekać. Ty możesz nie czekać. Ona też może. Ja nie potrafię.
Minęły jeszcze dwa lata.
Maria przestała chodzić na przystanek. Nogi prawie zupełnie odmówiły jej posłuszeństwa, a droga, która kiedyś wydawała się krótka, stała się nie do pokonania.
W domu jednak wszystko nadal było tak, jakby córka mogła pojawić się w każdej chwili.
W szafie wisiała dziecięca sukienka Ewy.
Na komodzie leżał jej stary szkolny tornister.
W albumie znajdowały się pożółkłe zdjęcia: Ewa w przedszkolu, Ewa z ogromnymi kokardami we włosach, Ewa podczas zakończenia szkoły.
Czasami Maria przeglądała fotografie.
Czasem z nimi rozmawiała.
A czasem siedziała przy oknie i patrzyła na drogę.
Droga powoli zarastała trawą. Samochody pojawiały się na niej coraz rzadziej.
Pewnego lipcowego dnia, gorącego i dusznego, pod bramę podjechał samochód.
Drogi, błyszczący, taki, jakiego prawie nigdy nie widywano w tej okolicy.
Wysiadła z niego kobieta.
Elegancka. W kosztownej sukience, z markową torebką w dłoni i ciemnymi okularami na twarzy.
Stanęła przed furtką i przez chwilę rozglądała się po podwórzu, jakby próbowała rozpoznać miejsce zapamiętane z bardzo odległego snu.
Potem otworzyła furtkę.
Ruszyła w stronę domu niezgrabnie i ostrożnie. Wysokie obcasy grzęzły w nierównej wiejskiej ścieżce.
Maria zobaczyła ją przez okno.
Serce uderzyło tak mocno, że musiała złapać się krawędzi stołu.
Wstała.
Poprawiła fartuch.
Wygładziła chustkę.
Kobieta weszła do domu.
Zdjęła okulary.
Maria zobaczyła szare oczy.
— Mamo — powiedziała Ewa. — Dzień dobry.
Maria długo nie odpowiadała.
Patrzyła na córkę tak, jakby obawiała się, że jedno mrugnięcie wystarczy, by wszystko zniknęło.
W końcu powoli usiadła na stołku.
— Dzień dobry, córeczko — powiedziała. — Długo ci zeszło po drodze.
— Trzydzieści lat — odpowiedziała cicho Ewa.
Jej głos był obcy. Spokojny, miejski, wyćwiczony. Taki sam jak głos kobiety z telewizyjnego studia.
— Wybacz mi.
— A co ja mam ci wybaczać? Niczego mi nie byłaś winna.
— Ja… — Ewa urwała. — Nie umiałam wrócić. Rozumiesz? Nie umiałam. Tak bardzo chciałam się stąd wydostać. Chciałam stać się kimś innym. Nie dziewczyną ze wsi. Nie kimś z miejsca, którego nikt nie zna. Wydawało mi się, że jeśli choć raz wrócę, wszystko się skończy. Że już stąd nie wyjadę. Więc postanowiłam odciąć wszystko. Od razu. Na zawsze.
Maria skinęła głową.
— Czyli odcięłaś.
— Mamo…
— To po co przyjechałaś teraz?
Ewa nagle zaczęła płakać.
Jej piękna, starannie wypielęgnowana twarz skurczyła się. Łzy popłynęły po policzkach.
I nagle zaszlochała tak samo jak trzydzieści lat wcześniej, stojąc na stopniu autobusu.
Jak dziecko.
— Jestem chora, mamo. Bardzo chora. Lekarze powiedzieli, że został mi rok. Może dwa. Całe życie budowałam karierę, fundację, ten swój wizerunek. Wszystkim mówiłam, że jestem sierotą. Że wychowałam się w mieście. Że wszystko zdobyłam sama. A kiedy usłyszałam diagnozę, zrozumiałam, że chcę cię zobaczyć. Jeśli jeszcze mogę. Jeśli ty jeszcze…
— Głupia jesteś — powiedziała cicho Maria. — Trzydzieści lat na ciebie czekałam. W każdą sobotę. Drugie trzydzieści też bym czekała.