— Czyli po prostu jesteś skąpa — powiedziała powoli. — Przyjęliśmy cię do naszej rodziny, nie patrzyliśmy na to, że nie wnosisz żadnego majątku ani przydatnych znajomości, a teraz pokazujesz swoje prawdziwe oblicze.
Joanna patrzyła na nią spokojnie.
Słowa miały boleć. To było oczywiste. Wypowiedziano je właśnie po to, żeby ją upokorzyć, sprowokować albo zmusić do obrony.
A ona poczuła jedynie ogromne zmęczenie.
Zmęczenie tym, że musi tłumaczyć dorosłym ludziom rzeczy, które powinny być oczywiste.
— Pani mnie nigdzie nie przyjmowała — odpowiedziała. — Wyszłam za pani syna. To nie jest to samo. A ze skąpstwem również nie ma to nic wspólnego. Nie zamierzam płacić za imprezę, której nie potrzebuję i której nikt nawet ze mną nie uzgadniał.
Barbara gwałtownie odwróciła się do syna.
— Paweł, powiedz swojej żonie, żeby natychmiast przeprosiła Monikę. To, co ona robi, jest niedopuszczalne.
Paweł spojrzał na Joannę.
W jego oczach pojawiła się dobrze jej znana prośba: ustąp, zakończ to, nie przeciągaj, zrób coś, żeby znowu było spokojnie.
Joanna czekała.
— Joasiu, mogłaś powiedzieć to trochę delikatniej — odezwał się w końcu. — Mama po prostu chce zrobić Monice przyjemność. Nie musiałaś być taka ostra.
— Co dokładnie było ostre?
— Odmówiłaś przy wszystkich, przy stole.
Joanna lekko przechyliła głowę.
— Wolałbyś, żebym odmówiła na osobności? Czy tak naprawdę wolałbyś, żebym jednak zapłaciła?
Paweł nie odpowiedział od razu.
Po chwili stwierdził, że mogłaby przynajmniej przeprosić Monikę za ton, nawet jeśli nie zmieni zdania w sprawie pieniędzy.
Joanna długo patrzyła na męża.
— Nie będę przepraszać — powiedziała w końcu. — Nie zrobiłam niczego złego.
Barbara natychmiast zaczęła opowiadać, że w ich rodzinie nigdy nie było takiej synowej, że nie spotkała się jeszcze z podobnym brakiem szacunku i że Joanna najwyraźniej nie rozumie, czym jest wdzięczność.
Monika dorzuciła kilka uwag o szacunku do starszych i o tym, że „normalni ludzie” pomagają bliskim.
Paweł próbował ponownie coś powiedzieć.
Joanna jednak już wstała. Wzięła torebkę, podziękowała uprzejmie za kolację i odsunęła krzesło.
— Dokąd idziesz? — Paweł również podniósł się z miejsca.
— Do domu.
— Joanna…
— Powiedziałam wszystko, co miałam do powiedzenia. Dalsza rozmowa nie ma sensu.
Wyszła z mieszkania spokojnie.
Nie trzasnęła drzwiami.
Na zewnątrz było chłodno. Joanna zeszła do samochodu, wsiadła za kierownicę i przez kilka minut siedziała nieruchomo.
Świeciły latarnie. Ludzie wracali z pobliskiego sklepu z reklamówkami. Gdzieś w bloku naprzeciwko ktoś otworzył okno i przez chwilę słychać było muzykę.
Zwyczajny wieczór.
Joanna pomyślała, że być może właśnie tak kończą się naprawdę ważne rzeczy.
Nie wybuchem.
Nie krzykiem.
Nie rozbijaniem talerzy.
Czasem kończą się ciszą we wnętrzu zaparkowanego samochodu i żółtym światłem latarni odbijającym się w szybie.
Paweł wrócił mniej więcej półtorej godziny później.
Joanna siedziała w fotelu z otwartą książką. Nie przeczytała ani jednej strony, choć od dawna trzymała ją w rękach.
Mąż wszedł do pokoju i usiadł naprzeciwko. Wyglądał na zmęczonego, ale przede wszystkim skrzywdzonego. Jak człowiek, który uważa, że niesprawiedliwie postawiono go pomiędzy dwiema stronami konfliktu.
— Postawiłaś mnie w koszmarnie niezręcznej sytuacji — powiedział.
Joanna zamknęła książkę.
— Ja?
— A kto? Mama jest zdenerwowana, Monika obrażona. Naprawdę musiałaś robić takie przedstawienie?
Przez chwilę Joanna próbowała zrozumieć, czy Paweł naprawdę nie słyszy tego, co właśnie mówi, czy po prostu wygodniej mu udawać.
— Twoja matka zdecydowała, że wyda moje pieniądze bez pytania mnie o zgodę. Odmówiłam. To nie jest przedstawienie.
— Ona chciała tylko zrobić coś dla Moniki.
— Za moje pieniądze.
— Mogłaś zrobić to z szacunku do mojej rodziny.
Joanna wstała i podeszła do okna. Nad blokami gasły ostatnie resztki wieczornego światła.
— Paweł, proszę cię teraz tylko o jedno. Posłuchaj mnie, zamiast od razu szukać usprawiedliwień. Za każdym razem, kiedy pojawiał się problem pomiędzy mną a twoją rodziną, nigdy nie stawałeś obok mnie. Zawsze prosiłeś mnie, żebym odpuściła. Dzisiaj było dokładnie tak samo. Nie oczekuję, że będziesz kłócił się z matką. Chcę jedynie, żebyś jako mój mąż uznał, że ja również mam granice.
Paweł milczał przez chwilę.
— Mama zawsze będzie moją mamą. Nie mogę bez przerwy z nią walczyć.
— Nie proszę cię o walkę. Proszę, żebyś chociaż czasami był po mojej stronie.
Odwrócił wzrok.
Joanna czekała.
Nie potrzebowała pięknej deklaracji. Nie oczekiwała nagłej przemiany. Wystarczyłoby jej jedno zdanie świadczące o tym, że zrozumiał.
Paweł jednak tylko ciężko westchnął.
— Musisz zrozumieć, że to wszystko nie jest takie proste. Następnym razem po prostu spróbuj zachować się łagodniej. Dla mnie.
Joanna powoli skinęła głową.
Nie dlatego, że się zgadzała.
Po prostu właśnie zrozumiała, że ta rozmowa się skończyła.
I prawdopodobnie nie tylko rozmowa.