— Przepraszam bardzo, kim państwo są i dlaczego wasze rzeczy leżą w mojej sypialni? — zapytała Anna, zatrzymując się jak wryta w drzwiach pokoju.
Kobieta stojąca przy szafie drgnęła tak gwałtownie, że plastikowy wieszak wysunął się jej z dłoni i upadł na podłogę z głuchym stuknięciem. Na łóżku Anny leżały porozkładane dziecięce sweterki, paczka mokrych chusteczek, pluszowy królik z naderwanym uchem oraz kosmetyczka, której Anna nigdy wcześniej nie widziała. Pod oknem stały dwa duże kartony, a na jednym z nich ktoś krzywo napisał flamastrem: „Naczynia. Ostrożnie”.
— A pani… kim właściwie jest? — nieznajoma wyprostowała się powoli, przyciskając do piersi złożoną męską koszulę.
Anna przez kilka sekund patrzyła na nią bez słowa, a potem przeniosła wzrok na swoją szafę. W miejscu, gdzie jeszcze niedawno wisiały jej sukienki, tkwiły już cudze kurtki i dziecięcy kombinezon.
— Właścicielką tego mieszkania.
Z przedpokoju dobiegł męski głos:
— Kasiu, kto przyszedł?
Po chwili do sypialni wszedł wysoki mężczyzna w domowej koszulce i dresowych spodniach. Zaraz za nim wyjrzała dziewczynka, najwyżej sześcioletnia, trzymająca w ręce ciastko.
Gdy mężczyzna zobaczył Annę, pobladł i odruchowo zasłonił dziecko własnym ciałem.
— Jak pani tu weszła?
Anna uniosła pęk kluczy.
— Otworzyłam drzwi. Swoje drzwi.
Cisza zgęstniała tak bardzo, że z korytarza dało się usłyszeć ciche skrzypnięcie rączki dziecięcego wózka.
Anna kupiła bilet na najbliższy pociąg podmiejski, po drodze wzięła kawę w papierowym kubku i zdążyła nawet ucieszyć się na myśl, jak dobrze będzie wrócić do domu wcześniej: wziąć prysznic, włączyć jakiś film i spokojnie rozpakować walizkę bez pośpiechu.
Nikomu nie powiedziała, że wraca. Nawet Markowi, byłemu mężowi, z którym po rozwodzie od czasu do czasu wymieniała krótkie wiadomości w sprawach czysto praktycznych, głównie dotyczących starego samochodu, który przypadł mu przy podziale majątku. Nikt nie wiedział, że Anna pojawi się w mieszkaniu właśnie dziś.
A teraz stała pośrodku własnej sypialni, w której obca kobieta układała swoje rzeczy na jej półkach.
— Spokojnie, bez paniki — odezwał się jako pierwszy mężczyzna. — To pewnie jakieś nieporozumienie.
Anna powoli odwróciła głowę w jego stronę.
— Nieporozumienie jest wtedy, gdy sąsiad przez pomyłkę zabierze spod drzwi nie tę torbę z zakupami. Kiedy wracam do domu i widzę cudze zabawki na swoim łóżku, to nazywa się już zupełnie inaczej.
Kobieta, którą mężczyzna nazwał Kasią, zaczęła nerwowo mrugać, patrząc raz na Annę, raz na męża.
— Marek powiedział nam, że możemy.
Imię byłego męża nie zmieniło twarzy Anny ani o milimetr. Tylko palce mocniej zacisnęły się na kluczach.
— Jaki Marek?
— Marek Janowski. Tłumaczył, że mieszkanie i tak stoi puste, że pani jest w innym mieście, a nam potrzeba tylko na parę tygodni. Jesteśmy jakby rodziną jego ciotki. To znaczy mama mojego męża była jej kuzynką.
Mężczyzna chrząknął z zakłopotaniem.
— Nazywam się Paweł. To moja żona Katarzyna. Dzieci są w salonie. Naprawdę byliśmy przekonani, że wszystko jest z panią uzgodnione.
— Z kim uzgodnione?
— Z właścicielem mieszkania.
Anna skinęła głową bardzo powoli.
— Rozumiem. Tylko że właścicielka stoi teraz przed państwem. Marek nie mieszka tu od dwóch lat i nie ma do tego mieszkania żadnych praw.
Katarzyna gwałtownie wciągnęła powietrze.
— Ale on otworzył drzwi swoimi kluczami…
— To również bardzo mnie interesuje.
Anna wyszła do przedpokoju.
Stały tam trzy walizki, dziecięcy wózek, torby z zakupami i wielki worek z butami. Na jej komodzie leżał cudzy portfel, obok rzucono kluczyki do auta. W salonie na kanapie siedział około dziesięcioletni chłopiec i oglądał bajkę na tablecie. Na stoliku kawowym znajdowały się kanapki, jabłka, kolorowanki oraz flamastry.
Na podłodze przy fotelu Anna zauważyła swoją teczkę z dokumentami. Ktoś zdjął ją z półki, żeby zrobić miejsce na dziecięce książki.
Podeszła, podniosła teczkę i przycisnęła ją do siebie.
— Zrobimy tak — powiedziała. — Wszyscy dorośli idą teraz do kuchni. Dzieci zostają w salonie. A państwo spokojnie, bez niepotrzebnych emocji, opowiedzą mi, w jaki sposób znaleźli się w moim mieszkaniu.
Paweł spojrzał na żonę.
— Nie chcieliśmy żadnych kłopotów.
— One już są.
W kuchni Anna dostrzegła kolejny niemiły szczegół. W lodówce leżały cudze produkty, jej pojemniki odsunięto pod tylną ściankę, a na blacie stał garnek, którego nigdy nie kupowała.
Katarzyna usiadła na samym brzegu krzesła i złożyła dłonie na kolanach. Paweł został na nogach.
— Marek powiedział, że jest pani jego byłą żoną — zaczął ostrożnie. — Że to mieszkanie kiedyś było wasze wspólne, rodzinne, ale teraz stoi puste. Twierdził, że wyjechała pani na dłużej, a on ma prawo nas tu wpuścić.
Anna uśmiechnęła się samymi oczami. W tym uśmiechu nie było ani odrobiny rozbawienia.
— To mieszkanie nigdy nie było rodzinne. Kupiłam je przed ślubem. Marek mieszkał tu, kiedy byliśmy małżeństwem, bo ja pozwoliłam mu tu mieszkać. Po rozwodzie się wyprowadził.
— Mówił, że i tak zamierzała pani je wynajmować.
— Nawet gdybym zamierzała je wynająć, to nie dawało mu prawa przyprowadzać tu obcych ludzi.
Katarzyna oblała się rumieńcem.
— My mu zapłaciliśmy.
Anna powoli odwróciła ku niej twarz.
— Co państwo zrobili?
Paweł rzucił żonie pełne pretensji spojrzenie, lecz słowa już padły.
— Powiedział, że bierze pani zaliczkę — wyszeptała Katarzyna. — Daliśmy pieniądze za miesiąc i kaucję za klucze. Napisał odręczne pokwitowanie.
W kuchni zapadła ciężka cisza.
Anna przez parę sekund tylko na nią patrzyła. Potem wyciągnęła rękę.
— Proszę pokazać.
Katarzyna zerwała się z krzesła, wybiegła do przedpokoju i prawie od razu wróciła z torebką. Wyjęła z niej pogniecioną kartkę wyrwaną z notesu.
Anna rozłożyła papier.
Charakter pisma Marka poznała natychmiast. Nierówny, szeroki, z długimi ogonkami liter. Na kartce stało, że Marek przyjął pieniądze za czasowe zamieszkanie rodziny Pawła w lokalu pod wskazanym adresem. Na dole widniała wczorajsza data.
Anna położyła kartkę na stole.
— Czyli jeszcze wziął za to pieniądze.
Paweł przejechał dłonią po twarzy.
— No pięknie… Co za świństwo.
Katarzyna ścisnęła pasek torebki tak mocno, że zbielały jej palce.
— Nie wiedzieliśmy. Naprawdę. Mówił bardzo pewnie. Twierdził, że sama poprosiła go pani, żeby doglądał mieszkania, kiedy pani nie ma. Wprowadziliśmy się dopiero wczoraj. Nawet porządnie nie zdążyliśmy się rozpakować.
— Wczoraj?
— Tak. Sam nas przywiózł. Pomógł wnosić walizki. Pokazał, gdzie jest pościel.
Anna spojrzała w stronę sypialni.
— W mojej szafie?
Katarzyna spuściła oczy.
— Powiedział, że możemy korzystać.
Anna wyjęła telefon.
— W takim razie Marek zaraz sam to wyjaśni.
Wybrała numer byłego męża.
Pierwsze połączenie odrzucił.
Drugie również.
Za trzecim razem odezwał się rozdrażnionym głosem:
— Anka, jestem zajęty. O co chodzi?
— Przyjedź.
— Gdzie?
— Do mojego mieszkania.
Po drugiej stronie zapadła pauza.
— Przecież jesteś w delegacji.
— Już nie.
Marek milczał tak długo, że Anna odsunęła telefon od ucha i sprawdziła, czy rozmowa się nie rozłączyła.
— Anka, tylko bez histerii…
— Za czterdzieści minut masz tu być. Inaczej dzwonię na policję i twoi krewni będą tłumaczyć, kto ich tutaj wpuścił.
— Nie dzwoń na policję. Zaraz przyjadę.
Anna zakończyła rozmowę.
Paweł zapytał napiętym głosem:
— I co my mamy teraz zrobić?
— Pakować rzeczy.
Katarzyna zerwała się z miejsca.
— Ale my mamy dzieci! Nie możemy tak po prostu wylądować teraz na ulicy!
Anna przyjrzała się jej uważnie. W tej kobiecie nie było bezczelności, której Anna spodziewała się w pierwszej chwili. Było zmęczenie, strach i złość — ale nie na Annę. Katarzyna najwidoczniej rozumiała już, że wciągnięto ją w cudzą sprawę i sama nie wiedziała, jak się z niej wydostać.
— Macie samochód?
— Mamy.
— Kogoś z rodziny w mieście?
Paweł odpowiedział po krótkiej chwili:
— U mojej siostry możemy przenocować. Ma kawalerkę, będzie ciasno.
— Ciasno to nie jest powód, żeby mieszkać w cudzym lokalu bez zgody właściciela.
Skinął głową.
— Tak. Ma pani rację.
Katarzyna zasłoniła twarz rękami.
— Czułam to. Mówiłam ci, Paweł, że to jest zbyt wygodne. Dobre mieszkanie, na już, bez umowy, tylko pokwitowanie… A ty ciągle: przecież krewny, nie oszuka.
Paweł nic nie odpowiedział.
Anna przeszła do salonu.
Dzieci patrzyły na nią nieufnie. Dziewczynka przyciskała do piersi pluszowego królika, chłopiec opuścił tablet na kolana.
— Trzeba będzie pozbierać zabawki — powiedziała Anna nieco łagodniej. — Rodzice zaraz wszystko wam wytłumaczą.
Dziewczynka zapytała cicho:
— Czy pani nas wyrzuca?
Anna przykucnęła obok niej, ale nie udawała czułości, której w tej chwili w sobie nie miała.
— Dorośli źle się dogadali. Wy nie jesteście temu winni. Rodzice spakują rzeczy i pojedziecie gdzie indziej.
Dziewczynka kiwnęła głową, lecz dolna warga zaczęła jej drżeć.
Anna wstała.
Do dzieci nie miała żadnych pretensji. Ale każda kolejna minuta obecności obcych ludzi w jej mieszkaniu drażniła ją coraz bardziej.
Wróciła do kuchni.
— Pakujcie się. Marek zaraz tu będzie.
Kiedy Katarzyna składała ubrania w sypialni, Anna chodziła po mieszkaniu i sprawdzała, czego zdążono dotknąć.
W łazience na jej półce stały cudze szampony. W koszu leżały ręczniki, które Katarzyna najwyraźniej wyjęła z szafy. Na pralce suszyły się dziecięce skarpetki.
W gabinecie Anna zobaczyła Pawła przy regale.
Mężczyzna szybko odsunął się o krok.
— Tylko zabierałem karton. Włożyliśmy tam kable.
Anna skinęła głową, ale mimo to podeszła do półki. Dokumenty leżały inaczej, niż je zostawiła. Jedna koperta była otwarta.
— Kto to ruszał?
Paweł zmarszczył brwi.
— Nie ja.
Z sypialni dobiegł głos Katarzyny:
— Marek zaglądał. Powiedział, że trzeba sprawdzić, czy nie ma pani prywatnych rzeczy, które lepiej odłożyć.
Anna znieruchomiała.
Potem wzięła kopertę.
W środku były kopie starych dokumentów mieszkania, polisa i rachunki. Nic szczególnie cennego, a jednak sam fakt, że Marek grzebał w jej papierach, zmusił ją do kilku głębokich oddechów, żeby nie wybuchnąć krzykiem.
Zrobiła zdjęcia otwartej koperty, szuflady, cudzych rzeczy w pokojach, walizek, wózka oraz pokwitowania.
Paweł patrzył na nią ponuro.
— Będzie pani składać zawiadomienie?
Anna odwróciła się do niego.
— Na razie dokumentuję, co się stało. Jak to się skończy, zależy od Marka.
— Odda nam pieniądze?
— Proszę jego zapytać. Ale z mojego mieszkania i tak się wyprowadzacie.
Paweł zacisnął zęby i kiwnął głową.
Marek przyjechał po trzydziestu pięciu minutach.
Anna usłyszała, jak pośpiesznie otwiera drzwi własnym kluczem. A więc komplet rzeczywiście wciąż miał.
Wszedł do przedpokoju, zobaczył walizki, Pawła z torbami, Katarzynę z zaczerwienioną twarzą i Annę stojącą przy lustrze z teczką w rękach.
— Anka, tylko nie zaczynaj…
Wyciągnęła dłoń.
— Klucze.
Marek nie od razu sięgnął do kieszeni. Najpierw spróbował się uśmiechnąć.
— Ja ci wszystko zaraz wyjaśnię.
— Klucze.
Wyjął pęk z dwoma kluczami na starym breloczku.
Anna odebrała je i od razu zapytała:
— Są jeszcze jakieś?
— Nie.
— Dobrze się zastanów.
Marek wypuścił powietrze ze złością.
— Powiedziałem, że nie.
Paweł gwałtownie ruszył w jego stronę.
— Oddawaj pieniądze.
Marek odwrócił się do niego.
— Poczekaj. Zaraz to ogarniemy.
— Co tu ogarniać? Powiedziałeś, że mieszkanie jest twoje i byłej żony. Powiedziałeś, że możesz nas tu wpuścić. Wziąłeś od nas pieniądze.
Marek rzucił Annie szybkie spojrzenie.
— Nie mówiłem, że mieszkanie jest moje. Powiedziałem, że da się to załatwić.
Katarzyna wyszła z sypialni z dziecięcą torbą w rękach.
— Powiedziałeś: mieszkajcie spokojnie, właścicielka nie ma nic przeciwko.
Marek spurpurowiał.
— No bo myślałem, że Anka nie będzie miała nic przeciwko! Mieszkanie stało puste!
Anna zaśmiała się krótko, bez śladu uśmiechu.
— Postanowiłeś pomyśleć za mnie?
— Chciałem pomóc ludziom!
— Za pieniądze?
Marek otworzył usta, ale nie potrafił odpowiedzieć.
Anna położyła pokwitowanie na komodzie.
— Wziąłeś od nich pieniądze za moje mieszkanie. Wpuściłeś obcych ludzi do mojej sypialni. Otwierałeś moje szafy. Grzebałeś w moich dokumentach. I teraz zamierzasz powiedzieć, że po prostu pomagałeś?
Marek potarł dłonią kark.
— Anka, nie rób z tego afery. Pomieszkaliby tydzień. Najwyżej dwa. Potem zamierzałem ci powiedzieć.
— Po tym, jak wróciłabym i zastała tu obcych ludzi?
— Przecież byś nie umarła.
Katarzyna odwróciła się do niego gwałtownie.
— Ty w ogóle słyszysz, co mówisz? Nocowaliśmy z dziećmi w cudzym mieszkaniu! A gdyby ona zadzwoniła po policję i nas wszystkich zabrali na wyjaśnienia?
— Nikt by was nigdzie nie zabrał — mruknął Marek. — Uspokójcie się już.
Anna patrzyła na byłego męża tak uważnie, że w końcu spuścił wzrok.
— Teraz oddasz im pieniądze.
— Nie mam całej kwoty w gotówce.
— Przelewem.
— Anka, nie rozstawiaj mnie po kątach.
— W takim razie dzwonię na policję. I cała wasza trójka będzie wyjaśniała sytuację funkcjonariuszom. Mam pokwitowanie, zdjęcia i twój komplet kluczy.
Marek poczerwieniał. Na skroniach wyszły mu czerwone plamy.
— Zawsze lubiłaś naciskać!
— A ty zawsze lubiłeś brać cudze i udawać, że masz do tego prawo.
Te słowa trafiły dokładnie tam, gdzie miały trafić.
Marek odwrócił się ostro, wyjął telefon i zaczął robić przelew Pawłowi.
Paweł stał obok, sprawdzając wpływ pieniędzy. Gdy telefon w jego dłoni zabrzęczał, powiedział:
— Doszło.
— Całość? — zapytała Anna.
— Tak.
— W takim razie zabierajcie resztę.
Pakowanie trwało prawie godzinę.
Katarzyna milcząco wyjmowała rzeczy z szafy, składała dziecięce ubrania, zbierała kosmetyki i ręczniki. Za każdym razem, gdy znajdowała coś swojego między rzeczami Anny, czerwieniła się jeszcze bardziej.
— Przepraszam — powiedziała wreszcie cicho, gdy zostały same w sypialni. — Wiem, że nie musi mnie pani słuchać, ale naprawdę nie wiedzieliśmy.
Anna spojrzała na nią.
— Powinniście podpisać normalną umowę z właścicielem.
— Powinniśmy.
— I sprawdzić dokumenty.
Katarzyna kiwnęła głową.
— Tak. Tylko… kiedy ma się dwoje dzieci, wynajem w ostatniej chwili się sypie, rzeczy są już spakowane, a ktoś nagle mówi: jest opcja, możecie wchodzić choćby dziś… człowiek przestaje myśleć.
Anna nie pocieszyła jej na głos. Ale złość na Katarzynę niemal zniknęła.
Cała złość należała teraz do Marka.
— Proszę zabrać zabawki z łóżka.
— Już.
W przedpokoju Marek próbował coś mówić do Pawła półgłosem.
— No co się teraz obrażasz? Pieniądze oddałem.
— Wpakowałeś nas w bagno.
— Nikogo w nic nie wpakowałem.
Paweł postawił torbę na podłodze.
— Wpuściłeś moje dzieci do cudzego mieszkania. Dociera to do ciebie?
Marek skrzywił się.
— Daj już spokój.
Anna wyszła z sypialni.
— Marku, zostajesz do końca i sprawdzasz, czy zabrali wszystkie swoje rzeczy. Potem jedziemy do ciebie po drugi komplet kluczy, który na pewno gdzieś trzymasz.
Drgnął.
— Nigdzie nie jadę.
— Jedziesz.
— Już nikim dla mnie nie jesteś, żeby mi rozkazywać.
— Właśnie. Jestem dla ciebie nikim. Dlatego nie masz prawa korzystać z mojego mieszkania. Jeżeli zapomniałeś, mogę ci to przypomnieć przy świadkach i przy policji.
Marek zacisnął szczęki.
— Charakter ci się kompletnie popsuł.
— Nie. Po prostu kiedyś długo tłumaczyłam. Teraz działam od razu.
Kiedy Paweł i Katarzyna wynieśli ostatnie torby, dzieci siedziały już w samochodzie na podwórku. Katarzyna wróciła po wózek i na sekundę zatrzymała się w drzwiach.
— Pani ręczniki zostawiliśmy w łazience. Niczego nie zabraliśmy. Proszę sprawdzić.
— Sprawdzę.
— I jeszcze… naprawdę nie chciałam wejść do pani domu.
Anna skinęła głową.
— Wierzę.
Katarzyna jakby spodziewała się innej odpowiedzi, ale nie zaczęła się spierać. Wyszła i delikatnie przymknęła drzwi.
W mieszkaniu zostali tylko Anna i Marek.
On natychmiast się zmienił. Przy obcych trzymał fason, był pewny siebie i arogancki. Teraz opadły mu ramiona, lecz zamiast skruchy na twarzy pojawiło się rozdrażnienie.
— Ładny teatrzyk urządziłaś.
Anna powoli obeszła przedpokój, sprawdziła szafę, zajrzała do łazienki, kuchni i sypialni.
— Kiedy dorobiłeś klucze?
Marek wzruszył ramionami.
— Dawno. Jeszcze jak razem mieszkaliśmy.
— Po rozwodzie prosiłam, żebyś oddał wszystkie komplety.
— Zapomniałem.
— Nie, Marku. Zostawiłeś je celowo.
Nie odpowiedział.
— Po co?
— A bo ja wiem. Na wszelki wypadek.
— Tym wypadkiem okazało się wynajmowanie mojego mieszkania krewnym.
— Nie wynajmowanie, tylko tymczasowe wpuszczenie.
— Za pieniądze.
Rozzłościł się.
— A co, mam wszystkim pomagać za darmo? Sami zaproponowali, że się odwdzięczą.
Anna spojrzała na niego tak, jakby widziała go pierwszy raz.
Kiedyś przeżyła z tym człowiekiem prawie osiem lat. Wiedziała, jak pije kawę, gdzie zwykle odkłada pilota, jak się złości, gdy przegrywa partię szachów w telefonie. A teraz stał przed nią nie były mąż, lecz obcy mężczyzna, który naprawdę nie rozumiał, dlaczego nie wolno rozporządzać czymś, co do niego nie należy.
— Byłeś pewien, że się nie dowiem.
Marek prychnął.
— Przecież nie miałaś wracać.
— Właśnie.
Zrozumiał, że powiedział za dużo.
Anna wzięła torebkę.
— Jedziemy.
— Dokąd?
— Po pozostałe klucze.
— Mówiłem, że więcej nie ma.
Anna wyjęła telefon.
— W takim razie czekamy tutaj na policję.
Marek zaklął pod nosem.
— Dobra. Jeden komplet mam u siebie. Na wszelki wypadek.
— To właśnie po niego jedziemy.
Do mieszkania Marka jechali w milczeniu.
Anna prowadziła, Marek siedział obok na fotelu pasażera. Kilka razy zaczynał coś mówić, ale za każdym razem urywał.
Pod blokiem burknął:
— Ty chociaż rozumiesz, że nie zrobiłem tego ze złośliwości?
Anna zgasiła silnik.
— Nie ma dla mnie znaczenia, czy to było ze złośliwości, czy z głupoty. Skutek jest ten sam.
Marek zerknął na nią ukosem.
— Kiedyś byłaś inna.
— Kiedyś myślałam, że człowiekowi wystarczy normalnie wytłumaczyć i zrozumie.
— A teraz?
— Teraz patrzę na czyny.
Wysiadł pierwszy.
W jego mieszkaniu panował bałagan. W korytarzu walały się reklamówki, na krześle wisiała kurtka, a na podłodze stało pudło z narzędziami.
Marek sięgnął do górnej szuflady komody i wyjął pęk z małym brelokiem w kształcie niebieskiej rybki.
Anna poznała ten brelok. Kupiła go nad morzem jeszcze w czasie małżeństwa.
— Masz.
Odebrała klucze.
— Jeszcze jakieś?
— Nie.
— Sprawdź.
Marek z irytacją otworzył drugą szufladę, potem kuchenną półkę, a później pudło z narzędziami.
W pudle znalazł się jeszcze jeden klucz.
Anna podniosła go dwoma palcami.
— A to co?
Marek odwrócił wzrok.
— Zapasowy.
— Trzeci komplet?
— Daj już spokój!
Anna włożyła klucz do torebki.
— Ja niczego nie zapominam. Po prostu kiedyś nie wszystko mówiłam na głos.
Po powrocie do domu Anna od razu zadzwoniła po ślusarza.
Przyjechał wieczorem.
Kiedy wymieniał zamki, sąsiadka z piątego piętra, pani Krystyna, wyszła wyrzucić śmieci i zatrzymała się przy drzwiach.
— Pani Aniu? Patrzę, a u pani dziś jakiś przeprowadzkowy ruch. Jeszcze pomyślałam: dziwne, przecież pani sama mieszka.
Anna uśmiechnęła się zmęczona.
— To nie była przeprowadzka. To był błąd mojego byłego męża.
Sąsiadka natychmiast się ożywiła.
— Czyli to on wczoraj tych ludzi przyprowadził? Zapytałam nawet, czy na długo. A on powiedział, że pani wszystko uzgodniła.
Anna odwróciła się do niej.
— Tak powiedział?
— Oczywiście. Pamiętam go przecież, kiedyś tu mieszkał. No to sobie pomyślałam: były mąż, widocznie dogadane.
W tej samej chwili ślusarz wyjął stary zamek.
Anna spojrzała na metalowy mechanizm w jego rękach i niespodziewanie poczuła ulgę. Nie radość, nie zwycięstwo, lecz właśnie ulgę: drzwi wreszcie przestaną być przejściem dla człowieka, który dawno powinien zostać w przeszłości.
— Teraz już na pewno nie jest dogadane — powiedziała.
Pani Krystyna pokręciła głową.
— No proszę. Swojego nie ma, to cudzym się rozporządza.
Anna nic nie odpowiedziała.
Następnego dnia Marek zadzwonił znowu.
Anna nie odebrała.
Napisał wiadomość:
„Anka, bez skandali. Poniosło mnie. Nie trzeba nikomu o tym opowiadać”.
Przeczytała i odłożyła telefon.
Godzinę później przyszła kolejna:
„Paweł teraz do wszystkich dzwoni. Robi ze mnie oszusta”.
Dopiero wtedy odpisała:
„Sam dałeś mu powód”.
Marek niemal natychmiast zadzwonił. Tym razem odebrała.
— Ty naprawdę postanowiłaś mnie pogrążyć? — zaczął bez przywitania.
— Na razie nic nie zrobiłam.
— Ale możesz?
— Mogę.
Zamilkł.
— Anka, rozumiesz chyba, że dodatkowe problemy są mi teraz zupełnie niepotrzebne.
— A obcy ludzie w mojej sypialni byli mi bardzo potrzebni?
— Przeprosiłbym, gdybyś rozmawiała normalnie.
Anna odsunęła telefon od ucha i spojrzała na ekran.
— Marku, ty teraz negocjujesz przeprosiny?
Westchnął ze złością.
— Z tobą się nie da.
— To nie dzwoń.
— Chciałem powiedzieć, że klucze zabrałaś wszystkie.
— Zamki są już wymienione.
Po drugiej stronie znowu zapadła cisza.
— Szybka jesteś.
— Tak. Tym razem szybka.
Rozłączyła się.
Wydawało się, że na tym wszystko powinno się skończyć.
Ale dwa dni później Anna dostała wiadomość z nieznanego numeru.
„Dzień dobry. Tu Katarzyna. Przepraszam, że piszę. Marek nie odbiera. Obiecał oddać pieniądze za przewóz rzeczy i za zmarnowany dzień. Wiem, że pani nie ma z tym nic wspólnego. Chcę tylko uprzedzić: mówił mojemu mężowi, że ma dostęp jeszcze do jakiejś pani działki. To prawda?”
Anna przeczytała wiadomość dwa razy.
Działka.
Marek nigdy nie umiał zatrzymać się w porę.
Działka nie należała do Anny, tylko do jej ojca. Nieduży domek pod miastem, do którego latem czasem jeździła. Marek bywał tam w czasie małżeństwa, lecz kluczy nie powinien mieć.
Od razu zadzwoniła do ojca.
— Tato, czy Marek przypadkiem nie ma kluczy od działki?
Ojciec zdziwił się.
— Przecież sam mu dałem parę lat temu, kiedy pomagał sprawdzać dach. Nie oddał później? Myślałem, że przekazał tobie.
Anna zamknęła oczy i powoli przesunęła dłonią po czole.
— Nie. Nie przekazał.
— Co się stało?
— Długa historia. Powiedz tylko, czy teraz nikogo tam nie ma.
— Nie ma. Byłem wczoraj, wszystko zamknięte.
— Jutro pojadę i wymienię zamki w furtce i w domu.
— Aniu, co ten cwaniak znowu narobił?
— Uznał, że cudze klucze robią z niego właściciela.
Ojciec krótko zaklął.
— Pojadę z tobą.
Na działkę pojechali rano.
Dom stał cicho, nie było żadnych śladów cudzej obecności. Anna obeszła posesję, sprawdziła szopę, okna i drzwi.
Wszystko było zamknięte.
Ojciec stał obok, ściskając w dłoniach starą czapkę.
— Nigdy bym nie pomyślał, że Marek jest do czegoś takiego zdolny.
Anna uśmiechnęła się gorzko.
— Ja też nie. Dopóki nie zobaczyłam cudzego wózka w swoim przedpokoju.
Ojciec gwałtownie odwrócił głowę.
— Jakiego wózka?
I wtedy Anna opowiedziała mu wszystko.
Bez zbędnych szczegółów, ale wystarczająco jasno, żeby zrozumiał sens.
Pod koniec opowieści ojciec już nie trzymał czapki, lecz miął ją tak, jakby chciał ją rozerwać.
— Dobrze, że wróciłaś wcześniej.
— Tak.
— A gdybyś nie wróciła?
Anna spojrzała na dom.
To pytanie zadawała sobie od chwili, gdy zobaczyła cudze walizki.
Gdyby wróciła w zaplanowanym terminie, ci ludzie mieszkaliby tam przez tydzień. Może Marek zdążyłby wziąć kolejne pieniądze. Może Paweł z Katarzyną uznaliby, że mogą zostać dłużej. Może sąsiedzi przywykliby już do nowych lokatorów.
A potem Anna musiałaby udowadniać coś oczywistego: że jej dom jest jej domem.
— Dlatego koniec z cudzymi kluczami — powiedziała.
Ojciec skinął głową.
— I bardzo dobrze.
Wezwali miejscowego ślusarza i wymienili zamki w furtce oraz drzwiach wejściowych. Stare klucze ojciec podał Annie.
— Wyrzuć je sama. Nieprzyjemnie mi na nie patrzeć.
Wieczorem Marek przyjechał bez zapowiedzi.
Nowy klucz do mieszkania oczywiście nie pasował. Długo dzwonił do drzwi, a potem zaczął walić pięścią.
Anna spojrzała przez wizjer.
Marek stał na klatce zły, rozczochrany, w rozpiętej kurtce.
— Otwieraj! — krzyknął. — Wiem, że jesteś w domu!
Anna nie otworzyła od razu.
Najpierw włączyła nagrywanie w telefonie.
Dopiero potem uchyliła drzwi szeroko, ale sama została w progu.
— Czego chcesz?
Marek wskazał palcem zamek.
— Ty już całkiem oszalałaś? Stoję pod drzwiami jak idiota!
— Bo klucz już nie pasuje.
— To zauważyłem!
— Więc po co stukasz?
Zrobił krok do przodu, lecz Anna się nie cofnęła.
— Muszę porozmawiać.
— Mów tutaj.
— Na klatce?
— Tak.
Marek zerknął na drzwi sąsiadów.
— Specjalnie mnie upokarzasz?
— Nie. Po prostu nie wpuszczam cię już do mieszkania.
Zadrgał mu policzek.
— Anka, oddaj mi chociaż jeden klucz. Na wszelki wypadek.
Anna patrzyła na niego przez kilka sekund, a potem roześmiała się. Tym razem szczerze, z czystego zdumienia.
— Po tym wszystkim przyszedłeś prosić o klucz?
— Różnie bywa. A jak będzie awaria, jak pęknie rura?
— Jest administracja. Są sąsiedzi. Jest mój telefon.
— A jeśli nie odbierzesz?
— To znaczy, że to nie będzie twoja sprawa.
Marek przysunął się bliżej.
— Nie masz prawa tak ze mną rozmawiać.
Anna uniosła telefon.
— Mam. I rozmowa się nagrywa.
Cofnął się gwałtownie.
— Jeszcze mnie nagrywasz?
— Po tym, co zrobiłeś — tak.
Uchyliły się drzwi obok. Pani Krystyna wyjrzała na korytarz.
— Wszystko w porządku, pani Aniu?
Twarz Marka zmieniła się natychmiast.
— Wszystko dobrze, pani Krystyno. Rodzinna rozmowa.
Anna nawet nie odwróciła głowy.
— Nie rodzinna. Były mąż żąda klucza do mojego mieszkania po tym, jak bez mojej zgody zakwaterował tu obcych ludzi.
Sąsiadka otworzyła drzwi szerzej.
— A, to tak wygląda sprawa.
Marek syknął przez zęby:
— Anka…
— Co, zrobiło się niezręcznie?
Stał na półpiętrze i ciężko oddychał.
— Chciałem po dobroci.
— Po dobroci powinieneś oddać wszystkie klucze zaraz po rozwodzie.
— Dobra. Koniec. Zrozumiałem.
— Nie, Marku. Nie zrozumiałeś. Dlatego powiem wprost. Jeszcze jedna wizyta bez zaproszenia, jeszcze jedna próba otwarcia moich drzwi, jeszcze jedna rozmowa z sąsiadami o moim mieszkaniu — i następnym razem nie skończy się na słowach.
Patrzył na nią wściekle, ale nie odpowiedział.
— Zmieniłaś się.
Anna odparła spokojnie:
— Nie. Po prostu teraz widzisz konsekwencje.
Zamknęła mu drzwi przed nosem.
Tym razem ręka jej nie drżała.
Po odejściu Marka Anna jeszcze długo chodziła po mieszkaniu.
Wyrzuciła cudze opakowania z łazienki, wyprała pościel, przetarła półki w szafie. Nie dlatego, że było tam brudno. Musiała na nowo poczuć, że to miejsce należy do niej.
W sypialni pod łóżkiem znalazła małą dziecięcą spinkę w kształcie żółtego motyla.
Podniosła ją i przez kilka sekund trzymała na dłoni.
Dzieci naprawdę niczemu nie były winne.
Ale dorośli zbyt często zasłaniają się dziećmi właśnie wtedy, gdy sami postępują nieuczciwie.
Włożyła spinkę do torby z rzeczami, które Katarzyna zostawiła, i napisała jej krótką wiadomość.
Katarzyna przyjechała następnego dnia.
Sama, bez męża i dzieci.
Stała w drzwiach zawstydzona i zmęczona.
— Dziękuję, że pani napisała.
Anna podała jej torbę.
— Jest tu spinka, dziecięca bluza i ładowarka.
Katarzyna wzięła torbę i nagle powiedziała:
— Wynajęliśmy mieszkanie. Normalnie, z umową. Właścicielka pokazała dokumenty. Teraz będziemy mądrzejsi.
— To dobrze.
Katarzyna przez chwilę milczała.
— Marek dzwonił do Pawła. Prosił, żeby powiedzieć, że wszystko było z naszej inicjatywy.
Anna powoli podniosła wzrok.
— I?
— Paweł go posłał. Bez eleganckich słów.
Anna pierwszy raz od kilku dni się uśmiechnęła.
— Czyli lekcja była nie tylko dla mnie.
Katarzyna też uśmiechnęła się słabo.
— Chyba tak.
Już miała odejść, ale znów się zatrzymała.
— Wie pani… Wczoraj, kiedy rozpakowywałam rzeczy, córka zapytała, dlaczego ten pan wpuścił nas do cudzego domu. Nie wiedziałam, co jej odpowiedzieć.
Anna spojrzała na nią uważniej.
— Proszę odpowiedzieć szczerze. Bo dorośli czasem udają, że mają prawo do tego, co do nich nie należy.
Katarzyna kiwnęła głową.
— Tak jej powiem.
Tydzień później Marek przysłał długą wiadomość.
Pisał, że Anna wszystko rozdmuchała. Że chciał dobrze. Że kiedyś była łagodniejsza. Że przez jej twardość wygląda teraz przed ludźmi jak ostatni człowiek.
Anna przeczytała wiadomość do końca.
Potem ją usunęła.
Nie było na co odpowiadać.
Tego samego dnia rozpakowała stare pudełko z rzeczami, które zostały po rozwodzie. Znalazła kilka wspólnych zdjęć, dawne kartki, brelok od zapasowego kompletu kluczy i karteczkę Marka, kiedyś zostawioną na lodówce: „Będę późno. Nie czekaj”.
Długo patrzyła na tę karteczkę.
Dziwne, ale właśnie tak wszystko się skończyło.
Już na niego nie czekała.
Ani z wyjaśnieniami.
Ani z przeprosinami.
Ani z kolejną prośbą, by wpuściła go do swojego domu „na wszelki wypadek”.
Anna włożyła wszystko do worka i zaniosła do kontenerów na śmieci.
Wracając, spotkała panią Krystynę.
— I co, teraz spokój? — zapytała sąsiadka.
— Spokój.
— I słusznie. Mieszkanie powinno znać swoich właścicieli.
Anna weszła na swoje piętro, otworzyła drzwi nowym kluczem i zatrzymała się na sekundę w progu.
W przedpokoju nie było już cudzych walizek.
W sypialni nikt nie rozkładał rzeczy.
W szafie wisiały tylko jej sukienki i płaszcze.
Na biurku leżały jej dokumenty — zamknięte, równo ułożone w teczce.
Przeszła do kuchni, nalała sobie wody, usiadła przy oknie i po raz pierwszy od kilku dni spokojnie wypuściła powietrze.
Delegacja skończyła się wcześniej zupełnym przypadkiem.
Ale właśnie ten przypadek pokazał Annie coś, czego długo nie chciała zauważyć: są ludzie, którzy uważają cudze za dostępne tak długo, dopóki pewnego dnia nie natrafią na zamknięte drzwi.
A teraz te drzwi były zamknięte tak, jak trzeba.
Pewnie.
Od środka.
Jej własną ręką.