— Z mamą już wszystko ustalone — powiedział mój mąż, wykonując taki ruch przy nadgarstku, jakby poprawiał spinki do mankietów. Oczywiście żadnych spinek nie miał. Sam gest był wystudiowany, teatralny, jakby ćwiczył go przed niewidzialną salą pełną zachwyconej publiczności. Tyle że w naszym dwupokojowym mieszkaniu kupionym na kredyt i w jego rozciągniętej koszulce do chodzenia po domu wyglądało to raczej jak próba udawania lwa przez chomika, który właśnie ma przeskoczyć nad przepaścią.
Oderwałam wzrok od laptopa i powoli zdjęłam okulary.
— Paweł — powiedziałam spokojnie — zaraz przypomnę ci najprostszy punkt regulaminu naszego małżeństwa. Najwyraźniej opuściłeś go z taką samą konsekwencją, z jaką opuszczałeś zajęcia z wytrzymałości materiałów. Jeżeli coś zostało ustalone bez mojego udziału, to nie jest ustalenie. To halucynacja.
Mąż przewrócił oczami tak mocno, że przez moment naprawdę się zaniepokoiłam, czy przypadkiem nie zobaczy tam własnego mózgu. Chociaż po ostatnich wydarzeniach bardziej prawdopodobne było, że trafiłby na pustą salę z bardzo dobrą akustyką.
— Marta, ty znowu czepiasz się szczegółów. Mama chce po prostu godnie uczcić jubileusz. U niej w domu jest remont, nie ma atmosfery, ciasno, kurz, bałagan. A u nas? Przestrzeń, światło, energia dobrobytu!
Owa „energia dobrobytu” w naszym mieszkaniu opierała się głównie na moich dwóch projektach zawodowych i mojej zdolności do nieprzepuszczania pieniędzy na bzdury w rodzaju „magnetyzerów do wody”, na które Paweł z godną podziwu regularnością wydawał połowę pensji kierownika sprzedaży czegoś tak niezbędnego, że nikt nie potrafił wyjaśnić, do czego właściwie to służy.
— Jubileusz? — powtórzyłam. — Ten sam, na który pani Halina zamierza zaprosić „najbliższych”, czyli jakieś czterdzieści osób, w tym kuzynkę swojej kuzynki z Radomia, która ostatnim razem próbowała wynieść moje łyżeczki do herbaty, bo, cytuję, „leżały bez opieki”?
— To się nazywa gospodarność! — Paweł uroczyście uniósł palec. — Poza tym mama powiedziała, że ty, jako prawdziwa pani domu, z przyjemnością pokażesz, co potrafisz w kuchni. To zaszczyt, Marta. Wkład w kapitał rodzinny!
— Wkład jest wtedy, kiedy coś inwestujesz i potem masz z tego zysk. A jeśli wkładasz pieniądze, czas i nerwy, a w zamian dostajesz stertę talerzy oraz uwagi o tym, że sałatka jarzynowa ma zbyt mało majonezu, to nie jest wkład. To pomoc humanitarna dla okupantów.
Paweł się obraził. On w ogóle źle znosił momenty, w których używałam logiki. W jego świecie, gdzie on był niedocenionym strategiem biznesowym, a jego matka świętą kobietą z dożywotnią licencją na rację, logika uchodziła za coś podejrzanego, prawie za czary.
— Jesteś bez serca — ogłosił i spróbował majestatycznie wyjść do kuchni, ale kieszenią domowych spodni zaczepił o klamkę. Rozległ się trzask materiału. Cały majestat natychmiast uszedł z niego jak powietrze z przebitego balonu. — Cholera! To przez twoją negatywną energię!
— To nie energia, kochanie. To fizyka. I tani dres.
Następnego dnia do naszego mieszkania, rzecz jasna bez dzwonienia — klucze miała „na wszelki wypadek”, który z jakiegoś powodu zdarzał się trzy razy w tygodniu — dostojnie wpłynęła pani Halina.
— Marto — zaczęła, nawet nie uznając za stosowne powiedzieć dzień dobry. — Zasłony trzeba zdjąć. Są ponure. Ja mam jubileusz, potrzebuję święta dla duszy, a nie tego waszego… minimalizmu ludzi duchowo ubogich.
Spokojnie upiłam łyk kawy.
— Pani Halino, minimalizm jest wtedy, kiedy człowiek niczego nie ma. A kiedy człowiek ma gust i nie odczuwa potrzeby wieszania w oknach zakurzonych portier ze złotymi frędzlami z epoki meblowej katastrofy, to nazywa się stylem.
Przesunęłam wzrokiem po liście, którą położyła przede mną. Ilość jedzenia pasowała raczej do przyjęcia w osiedlowym domu kultury niż do naszego salonu.
Pani Halina zaśmiała się, a ciężkie korale na jej szyi brzęknęły jak ostrzeżenie.
— Jaki catering, dziecko? Paweł ma teraz trudniejszy okres. A ty jesteś żoną. Twoim obowiązkiem jest trzymać zaplecze. Przecież nie żądam od ciebie prezentu w kopercie. Po prostu przygotujesz stół. Produkty, no dobrze, Paweł kupi.
— Czyli — złożyłam listę ostrożnie, formując z niej coś na kształt papierowego samolotu — mam wziąć kilka dni wolnego bez wynagrodzenia, spędzić dwadzieścia godzin przy kuchence, obsłużyć czterdzieści osób, wysłuchać, że galareta drży w niewystarczająco uroczysty sposób, a potem zmyć naczynia w ilości przypominającej pasmo górskie?
— To jest rodzina! — zapiszczał Paweł, wyłaniając się z łazienki. — Dlaczego ty wszystko liczysz w godzinach i wysiłku? Gdzie jest twoja kobieca mądrość?
— Kobieca mądrość, Pawle, polega między innymi na tym, żeby odróżnić rodzinę od pasożytnictwa. W naturze istnieje na przykład maczużnik. On też pewnie uważa, że łączy go z mrówką bliska więź. Dopóki nie zje jej od środka.
Paweł poczerwieniał. Widać było, że chciał powiedzieć coś wzniosłego. Zaczął nawet od słów: „Kobieta to naczynie…”, ale natychmiast zakrztusił się własną śliną i rozkaszlał.