Złapali je w końcu. Dwa przerażone, chudziutkie maleństwa, bardziej podobne do drobnych szkielecików niż do kociąt, wpatrywały się w ludzi ogromnymi oczami, w których mieszały się panika, bezradność i zupełne niezrozumienie. Trzęsły się tak mocno, jak drżą liście osiki na zimnym wietrze.
Całe moje zawodowe życie, mnie, Stanisława, toczyło się w drodze. Służba miała swoje twarde zasady: dziś jedna jednostka, jutro inne miasto, pojutrze kolejny adres i nowi ludzie wokół. Jedno tylko się nie zmieniało — zawsze jechały ze mną moje wierne, czworonożne towarzystwo. Od młodości byłem zapalonym psiarzem i nawet przez myśl mi nie przeszło, żeby zostawić zwierzaki „na trochę” u kogoś znajomego, a tym bardziej oddać je na stałe. Kłopoty? Owszem, bywały. Ale rodzina to rodzina, u nas wspólna: ludzka i kudłata.
Moja żona, Halina, i dzieci rozumiały to bez słów. W naszym domu nikt nie dzielił bliskich na ludzi i zwierzęta. Każdy był swój. Pytanie: „zostawiamy czy zabieramy?” nigdy nie padało. Wyjeżdżaliśmy — wszyscy razem. Wracaliśmy — też wszyscy.
Gdy przyszedł czas emerytury i z Haliną wróciliśmy w rodzinne strony pod Lublin, to właśnie ona otworzyła przed nami zupełnie nowy rozdział. Pewnego dnia przyniosła spod niewielkiego osiedlowego sklepu bezdomną kotkę: chudą, ciężarną, brudnawą, ale z taką ufnością w oczach, że trudno było nie ścisnąć się w sercu. Uczepiła się pętka kiełbasy, które Halina kupiła na obiad, i już nie chciała odejść, jakby instynkt podpowiedział jej: tutaj jest bezpiecznie, tutaj będzie dom.
Nową lokatorkę nazwaliśmy Mela. Bardzo szybko przestała być „tą kotką ze sklepu”, a stała się naszą kotką. Niedługo potem urodziła pięć kociąt. Jedno zostawiliśmy u siebie, pozostałe trafiły do krewnych i znajomych. Z tego, które zostało, wyrósł dostojny Felek, a po roku do kociej rodziny dołączyli jeszcze Maciek i Gucio.
I tak ja, stary psiarz, niepostrzeżenie zmieniłem się w człowieka od kotów. Przywykły do domu błyskawicznie, a do naszej codzienności wpasowały się tak naturalnie, że nieraz sam się dziwiłem, jak mogłem wcześniej żyć bez tej ich cichej, mądrej czułości. Okazało się, że koty, podobnie jak psy, potrafią chodzić za człowiekiem krok w krok i wyczuwać najmniejsze drgnienie nastroju.
Z czasem w mieszkaniu w mieście zrobiło się nam ciasno. Dzieci dorosły, rozeszły się do własnych spraw i własnych domów, a my z Haliną uznaliśmy, że wielkomiejski gwar już nie jest dla nas. Sprzedaliśmy mieszkanie i kupiliśmy całkiem porządny dom z ogrodem w jednej ze wsi na Lubelszczyźnie.
Do dziś uważam, że to była jedna z najlepszych decyzji w naszym życiu. Psy i koty od rana do wieczora biegały po ogrodzie. My spacerowaliśmy między grządkami, patrzyliśmy, jak szaleją na świeżym powietrzu, i cieszyliśmy się razem z nimi, jak dzieci.
Na początku maja Halina poprosiła mnie, żebym podjechał do zakładu po zamówioną wcześniej szklarnię na działkę. Pojechałem, zapłaciłem — kosztowała dziewięćset złotych — i wszedłem do hali, żeby obejrzeć stelaże oraz płyty z poliwęglanu.
Kiedy pracownicy zaczęli podnosić platformę, na której leżały resztki metalowych konstrukcji, spod spodu dobiegł cienki, żałosny pisk.
— To tu się schowały — burknął młody chłopak w roboczym kombinezonie. — A my nie tam szukaliśmy. Zawołaj pana Andrzeja.
Po chwili podszedł do nas kierownik hali.
— No i co, znaleźliście? — zapytał krótko. — Trzeba to uprzątnąć. Potem mnie będą rozliczać, skąd tu się wzięło jakieś kocie tałatajstwo.
Nie wytrzymałem i zwróciłem się do chłopaka:
— O co tu chodzi?
Westchnął, jakby sam nie bardzo chciał mówić, ale w końcu opowiedział. Mniej więcej miesiąc wcześniej do hali przybłąkała się kotka i okociła się pod maszynami. Robotnicy po cichu próbowali ją dokarmiać, bo była nędzna i żal było patrzeć. Kiedy jednak dowiedziało się kierownictwo, padło polecenie, żeby pozbyć się kociąt. Bo niebezpieczne, bo ktoś ma alergię, bo w zakładzie nie ma miejsca na zwierzęta. Przenosili maluchy, a matka za każdym razem je wynosiła. Potem nagle zniknęła. Wszyscy uznali, że zabrała młode ze sobą, ale najwyraźniej nie dała rady przenieść wszystkich. Od kilku dni samej kotki nikt nie widział, a dwa maluchy zostały pod stalą.
— Ile ich tam jest? — spytałem.
— Dwa. Jeden rudy, drugi czarno-biały. Zaraz zobaczy pan sam.
Gdy pracownicy przechylili platformę, dwa maleńkie kłębki wyskoczyły spod niej z rozpaczliwym wrzaskiem i rozbiegły się po hali. Łapała je cała brygada. W końcu się udało.
Kociaki były brudne, niewyobrażalnie chude, rozglądały się szeroko otwartymi oczami i przyciskały do siebie, jakby jedno bez drugiego miało natychmiast umrzeć. Temu łaciatemu ciekła krew z nosa. Jeden z robotników już ruszył z nimi w stronę wyjścia.
Poczułem, jak coś boleśnie zaciska mi się pod żebrami.
— Poczekajcie! Dokąd je niesiecie?
— Za bramę. Nikomu niepotrzebne. Tu psy ze wsi chodzą jak oszalałe, rozszarpią je w minutę.
— Chwila. Ja je wezmę. Macie jakieś pudełko?
— Naprawdę? — chłopak aż przystanął ze zdumienia. — Dziękuję panu. Tu wszędzie psy, one by nawet do wieczora nie dożyły.
Pudełko załatwiła pani Danuta z biura kadr. Przyniosła karton i starą szmatkę na dno. Droga do domu dłużyła mi się bardziej niż zwykle. Co chwilę zerkałem do tyłu, na moich nowych, skulonych pasażerów, i myślałem tylko o jednym: co na to powie Halina?
W domu już czekała na szklarnię.
— Wszystko załatwione? — zapytała, gdy tylko wszedłem do sieni.
— Tak, wszystko jest. Tylko… przywiozłem jeszcze kogoś.
Zajrzała do kartonu i aż wciągnęła powietrze. Na szmatce siedziały dwa brudne, zawstydzone kocięta. Halina bez słowa włożyła rękawiczki i zaczęła je oglądać. Rudy piszczał i pchał się do siostry, a łaciata syczała, drapała i nie pozwalała dotknąć zakrwawionego noska. Dzicz zupełna.
Kiedy maluchy łapczywie jadły i piły, przygotowaliśmy im posłanie i postawiliśmy kuwetę. Ku naszemu zdumieniu łaciata koteczka od razu pojęła, do czego służy, a po chwili jeszcze wepchnęła do środka swojego zagubionego brata, jak doświadczona gospodyni pilnująca porządku. Cieszyliśmy się jak z wielkiego zwycięstwa: najważniejsza domowa lekcja została opanowana.
Niedługo potem z ogrodu wróciła nasza kocia gromada. Mela, choć przecież sama była matką, przyjęła przybyszów bez cienia zachwytu. Zjeżyła sierść, syknęła i wycofała się za szafę, pociągając za sobą synów. W domu rządziła ona, co do tego nikt nie miał wątpliwości, a jeśli ktoś wymagał wychowawczego klapsa łapą, Mela nigdy się długo nie zastanawiała.
Halina próbowała mnie pocieszyć:
— Na stałe ich przecież nie zostawimy. Dobrze, że są we dwoje. Podrosną, oswoją się i poszukamy im domu. A na razie trzeba je jakoś nazwać. Niech będą Rysio i Kropka.
— Niech będą — zgodziłem się. — Proste, swojskie imiona.
Kropka bardzo szybko przejęła dowodzenie. Komenderowała rudym Rysiem, który był drobniejszy, słabszy i ciągle ciągnął do nas, a ona uparcie wciągała go pod stół, pod łóżko, w szczelinę między kanapami. Z Haliną nie widzieliśmy jeszcze tak dzikich kociąt. Wychodziły z kryjówek wyłącznie nocą albo wtedy, gdy w pokoju nikogo nie było: żeby zjeść, napić się wody i po cichutku skorzystać z kuwety.
Pewnej nocy Halina obudziła się, bo coś szeleściło przy jej głowie i ciągnęło ją za włosy. To był Rysio. Układał się na poduszce, jakby wił sobie gniazdo, a Kropka siedziała w nogach i cicho mruczała. Następnej nocy położyliśmy Halinie na poduszce starą futrzaną czapkę z lisa. Rysio natychmiast wczołgał się pod futro, a siostra przytuliła się do niego jak do jedynego bezpiecznego miejsca na świecie.
Kiedy kociaki nabrały sił i przywykły do ludzkich rąk, przyszła pora, żeby znaleźć im najlepszy możliwy dom. Rysia w sercu właściwie już sobie zostawiłem, choć nie mówiłem tego głośno. Za to szukanie rodziny dla Kropki okazało się prawdziwą męką.
Mela z synami przyjęła Rysia dość spokojnie, ale do Kropki z każdym tygodniem odnosiła się coraz gorzej. Mała dorastała, nie dawała sobie w kaszę dmuchać, Rysio stawał w jej obronie, a napięcie w domu rosło. Kocie kłótnie nie milkły prawie wcale. Krewni i znajomi rozkładali ręce: każdy miał już swoje zwierzęta. Wtedy Halina zamieściła ogłoszenia.
Telefony zaczęły się szybko, lecz najczęściej dzwoniła młodzież albo osoby wynajmujące mieszkania, choć wyraźnie napisaliśmy, że kotkę oddamy wyłącznie dorosłym, odpowiedzialnym ludziom, najlepiej rodzinie, która da gwarancję stałego domu.
Któregoś dnia zadzwoniła kobieta. Nazywała się pani Krystyna, mieszkała niedaleko, w prywatnym domu.
— Jestem sama — powiedziała. — Niedawno odeszła mi kotka. W domu zrobiło się pusto, smutno. Chciałabym znowu mieć o kogo dbać.
Już następnego dnia pani Krystyna przyjechała. Sprawiała wrażenie zadbanej i spokojnej, pokazała dowód osobisty, porozmawialiśmy o sterylizacji, umówiliśmy się, że będziemy w kontakcie. Halina zrobiła zdjęcie na pamiątkę, gdy kobieta zabierała Kropkę.
Minęły dwa dni. Rysio miauczał, prawie nie jadł, leżał osowiały i tylko pił wodę. Ja też chodziłem przygnębiony. Pani Krystyna nie dzwoniła. Halina w końcu nie wytrzymała i sama wybrała numer. Usłyszała, że wszystko jest w porządku, ale następnego dnia i tak pojechaliśmy sprawdzić.
Brama była zamknięta. Na rogu spotkaliśmy sąsiadkę i ostrożnie zapytaliśmy:
— Czy pani Krystyna jest w domu?
— Nie, w pracy. Wróci późno. A państwo w sprawie kotki? — kobieta spojrzała na nas uważniej. — U niej koty zmieniają się jak rękawiczki. Weźmie, wyrzuci, żadnego nie przywiąże do siebie na długo.
Czekaliśmy do wieczora. Gdy pani Krystyna wreszcie się pojawiła, staliśmy już pod bramą.
— Znowu państwo? — skrzywiła się. — Przecież mówiłam, że z waszą kotką wszystko dobrze!
— Chcemy zobaczyć Kropkę — powiedziała Halina twardo.
— Teraz nie mam czasu. Przyjedźcie w weekend.
Stanąłem spokojnie, ale stanowczo przy przejściu i powtórzyłem, że chcemy ją zobaczyć od razu.
W kącie kurnika siedziała nasza Kropka. Brudna, skurczona, przerażona.
— Dlaczego pani jej nie karmi? — Halina aż zadrżała z oburzenia.
— Jak to nie karmię? Kot ma myszy łapać! Niech je przy kurach, przecież pensjonatu dla zwierząt nie prowadzę!
W tej samej sekundzie Kropka z rozpaczliwym krzykiem rzuciła się Halinie na ręce. Zabraliśmy ją natychmiast, nie słuchając wyrzutów pani Krystyny.
Gdy tylko zamknęły się za nami drzwi naszego domu, pierwszy dopadł do Kropki Rysio. Mela podeszła chwilę później, dotknęła małej nosem, a potem zaczęła wylizywać jej brudną sierść. Kto zrozumie koty? Ja nie twierdzę, że potrafię. Ale wtedy miałem wrażenie, że Mela cieszyła się z powrotu Kropki nie mniej niż my.
O szukaniu dla niej nowego domu nie było już mowy. Kropka została z nami na zawsze.