– Zina, twoje wnuki obskubały wszystkie moje krzewy jagód! – wołała Antonia. Sąsiadka jedynie wzruszyła ramionami.
– No i co z tego? Przecież to dzieci.
– Co „przecież”? One zniszczyły cały mój plon!
Antonia codziennie rano spacerowała po swojej działce z kubkiem herbaty w dłoni, sprawdzając grządki i podziwiając drzewa owocowe.
Jej działka z mężem, Piotrem, miała spore rozmiary – około piętnastu arów. Połowę zajmował ogródek warzywny z ziemniakami, marchewką i kapustą. Drugą połowę – sad z jabłoniami, gruszami i krzewami.
Szczególnie dumna była z jagód. Pięć lat temu posadziła pierwsze sadzonki, teraz oczekiwała pierwszego poważnego plonu.
Obok rosły krzewy malin, które co roku obdarzały ją obfitymi, słodkimi owocami. Przy ogrodzeniu pnął się winorośl z ciężkimi kiściami.
– Piotrek, zobacz, jakie jagody się robią! – wołała.
– Piękne – przytakiwał mąż.
Latem przyjeżdżały wnuki: dwunastoletni Szymon i dziesięcioletnia Lena. Pomagały w ogrodzie, zbierały owoce, kąpały się w rzecze. Antonia kochała te chwile.
Po sąsiedzku mieszkała Zina. Jej działka była malutka, około sześciu arów, bez warzyw, tylko kwiaty i mały domek.
Latem opiekowała się pięciorgiem wnuków w wieku od czterech do czternastu lat. Rodzice pracowali w mieście, a babcia spędzała lato z rozbrykanymi dziećmi sama.
Dzieci biegały między działkami, przyjaźniły się. Antonia cieszyła się z ich śmiechu.
– Ciociu Antoś, możemy się pobawić u was? – pytali sąsiedzi.
– Oczywiście, kochani. Tylko uważajcie na grządki.
Pewnego ranka Antonia ujrzała smutny widok. Niektóre krzewy jagód były niemal nagie, wisiały na nich tylko zielone, niedojrzałe owoce.
– Piotrek, chodź tutaj! – zawołała.
– Co się stało?
– Spójrz na jagody. Gdzie są owoce?
Mąż podszedł bliżej, dokładnie obejrzał krzewy.
– Dziwne… Wczoraj było ich pełno.
– Może ptaki?
– Ptaki zjadają po jednej jagodzie, a tu wszystko puste. Jakby ktoś celowo zebrał.
Antonia poszła sprawdzić pozostałe krzewy. Maliny również były prawie puste, nawet niedojrzałe owoce zostały zerwane.
– Piotrek, i maliny ktoś zabrał!
– Niemożliwe!
Ale fakt pozostawał faktem. Krzewy, które wczoraj były pełne owoców, dziś stały nagie.
Wieczorem Antonia postanowiła obserwować działkę. Usadowiła się na ławce z książką, rzucając co jakiś czas spojrzenia w kierunku sadu.
Po godzinie zobaczyła, jak przez dziurę w ogrodzeniu wlazły wnuki Ziny. Wszystkie pięcioro ruszyło prosto do krzewów jagód.
– Zobaczcie, jakie niebieskie! – cieszyła się najmłodsza.
– Zbierzmy wszystko – zaproponował najstarszy.
Dzieci zaczęły systematycznie zrywać owoce, jadły w drodze, napełniały kieszenie, wkładały do znalezionego woreczka.
– Co wy tu robicie? – wyszła Antonia z ukrycia.
Dzieci zamarły, starsze próbowały schować woreczek za plecami.
– Tylko trochę spróbowaliśmy – tłumaczył trzynastoletni Michał.
– Trochę? Zebraliście wszystkie krzewy!
– Ciociu Antoś, możemy jeszcze trochę wziąć? – zapytała czteroletnia Kaja. – Są takie smaczne!
– Nie, to nasze jagody, sami je hodowaliśmy.
Dzieci posmutniały i wróciły do dziury w płocie. Antonia podeszła do sąsiadki. Ta siedziała na werandzie.
– Zina, musimy porozmawiać.
– Mów.
– Twoje wnuki obskubały wszystkie moje krzewy jagód!
Zina nawet się nie zdziwiła.
– No i co? Dzieci są dzieci.
– Jak to? One zniszczyły cały mój plon!
– Antoś, po co się denerwujesz? Przecież to tylko owoce.
Antonia nie mogła uwierzyć w taką reakcję:
– Tylko owoce? Pięć lat pielęgnowałam te jagody! Każdy krzaczek podlewałam, nawoziłam!
– Wyrastą kolejne. Po co się przejmować.
– Zina, mogłabyś chociaż przeprosić?
– Za co? Dzieci są dzieci. Co z nich weźmiesz?
Rozmowa ugrzęzła w martwym punkcie. Sąsiadka ewidentnie nie uważała zachowania swoich wnuków za coś złego.
Następnego dnia Antonia odkryła, że zniknęły także kiście winogron, które miały dojrzeć pod koniec sierpnia.
– Zina! – krzyknęła przez płot.
– Co teraz?
– Twoje wnuki zerwały winogrona!
– A co w tym złego? Pewnie były kwaśne.
– Oczywiście, że kwaśne! Jeszcze zielone! Prawie wszystkie kiście zerwali!
– No, spróbowali i zostawili. Dzieci są ciekawe.
Antonia poczuła, jak w niej wszystko wrze:
– Zina, twoje dzieci niszczą cały mój ogród!
– Nie przesadzaj! Masz duży i bogaty ogród.
– A co z tego, że bogaty? Te rośliny hodowałam latami!
– To hoduj dalej.
Sąsiadka weszła do domu, trzaskając drzwiami.
Wieczorem Antonia opowiedziała mężowi o rozmowie z Ziną.
– Wyobrażasz sobie, nawet nie przeprosiła! – mówiła. – Dzieci są dzieci.
– No i co chciałaś? – wzruszył ramionami Piotr. – Łatwiej jej machnąć ręką, niż prowadzić wychowawcze rozmowy z dziećmi.
– Ale to kradzież!
– Antoś, nie denerwuj się. Dzieci są małe, nie rozumieją.
– Starszy ma trzynaście lat! Już powinien wiedzieć, że cudze nie wolno brać!
Mąż westchnął. Nie chciał się kłócić z sąsiadami o owoce.
Kilka dni później zniknęły też porzeczki.
– Dość! – stanowczo powiedziała Antonia. – Już nie mogę tego tolerować!
Ponownie poszła do Ziny. Ta podlewała kwiaty konewką.
– Teraz zjedli też porzeczki!
– Jakie porzeczki?
– Moje! Twoje wnuki znów włazili przez płot!
– Antoś, po co się tak denerwujesz? Dzieci trochę owoców zerwały, to nie tragedia.
– Nie trochę, a wszystko! Mój cały plon przepadł!
– Po co na dzieci krzyczysz? Sama jesteś winna!
Antonia nie mogła uwierzyć własnym uszom:
– Jak to „sama jestem winna”?
– A kto im pozwalał biegać po twojej działce? – odpowiedziała Zina. – Teraz przyzwyczaili się, że wszystko można.
– Chciałam dobrze! – broniła się Antonia. – Myślałam, że niech dzieci się zaprzyjaźnią!
– No i masz efekt swoich dobrych intencji!
Zina odłożyła konewkę i weszła do domu:
– A jeśli nie chcesz, żeby brali, zrób wyższy płot. Inaczej dziury wszędzie, każdy może przejść.
– Ale trzeba dzieciom wytłumaczyć, że cudze nie wolno brać!
– Trzeba. Ale po co? I tak nie zrozumieją.
Antonia wróciła do domu zasmucona. Usadowiła się na ławce i zapłakała. Tak długo dbała o ogród, oczekiwała plonów, a teraz wszystko stracone.
– Antoś, po co płaczesz? – pocieszał Piotr. – W przyszłym roku będą nowe jagody.
– Nie chodzi o owoce! – szlochała. – Ważne, że sąsiadka nawet nie chce przeprosić!
– A co z nią zrobić? – wzruszył ramionami.
Zina od dawna miała opinię osoby nieprzyjemnej w kontakcie. Ale do tej pory z Antonią dogadywała się całkiem dobrze.
– Piotrek, zróbmy wyższy płot! – zaproponowała Antonia.
– Można, ale drogo wyjdzie.
– Co zrobić? Inaczej zniszczą cały ogród.
Nazajutrz rozpoczęto budowę nowego ogrodzenia. Piotr przywiózł deski, siatkę, słupki. Pracował od rana do wieczora.
Zina obserwowała budowę z własnej działki, komentując złośliwie:
– Ale chciwi! Od dzieci się odgradzają!
Antonia nie odpowiadała, tylko mocniej zaciskała usta.
Wnuki sąsiadki też kręciły się przy ogrodzeniu, szukając nowych przejść. Ale Piotr zatykał wszystkie dziury.
– Ciociu Antoś, dlaczego płot? – zapytała mała Kaja.
– Żeby chronić jagody.
– Możemy przychodzić się bawić?
– Nie, już nie.
Płot pomógł, ale relacje z sąsiadką zostały zniszczone. Zina odwracała się przy spotkaniach, dzieci już nie przychodziły.
– Sknera! – krzyczeli przez ogrodzenie. – Baba-sknera!
Antonia starała się nie zwracać uwagi, ale w sercu czuła ciężar. Kiedyś podwórko tętniło dziecięcym śmiechem, teraz panowała cisza.
Zina tymczasem opowiadała innym działkowcom swoją wersję:
– Wyobrażacie sobie? Taka sknera! Dzieciom owoców nie pozwalają jeść! Płot wysoki postawili!
– A dużo zjedli? – pytali sąsiedzi.
– Trochę! A ona mówi, jakby miliony skradziono!
Wersja Ziny brzmiała korzystniej. Kto uwierzy, że dzieci mogły zjeść cały plon?
Stopniowo w osiedlu utrwaliła się opinia, że Antonia jest skąpa i wredna, a Zina dobra, samotnie wychowująca pięcioro wnucząt.
Pod koniec lata sytuacja tylko się pogarszała. Dzieci, nie mając dostępu do sadu, zaczęły mścić się inaczej.
Piłka przerzucana przez płot, śmieci rozsypane po ogrodzie. Pewnego ranka Antonia odkryła niedopałki i papiery porozrzucane po grządkach.
– Zina, poucz swoje wnuki!
– Co zrobiły?
– Śmieci na ogród wywaliły!
– Skąd wiesz, że to moje dzieci? Może wiatr przyniósł.
Dzieci nadal płatały figle – woda ze węża, kamienie w okno.
Antonia zrozumiała, że babcia ich nie powstrzymuje, a wręcz popiera.
– Może zgłosić na policję? – zapytała.
– Antoś, co ty! Dziecięce psoty nie warto przesadnie zgłaszać.
– Ale one niszczą!
– Przetrwamy. Lato się skończy, wyjadą.
I rzeczywiście, pod koniec sierpnia hałaśliwa kompania zebrała się do miasta.
Antonia wieczorem siedziała na ławce w ciszy, myśląc o przyszłym lecie. Pewnie Zina znów przywiezie swoje pięcioro wnuków.
A wtedy? Znowu napięte stosunki z powodu płotu, znowu kamienie na ogród i wyzwiska? Dzieci teraz uważają ją za złą babcię-sknerę, a ich babcia nie zamierza zmieniać ich opinii.
Ogród przestał być miejscem radości i wypoczynku. Stał się twierdzą, w której trzeba bronić nie tylko owoców, ale i spokoju.
– Zina, twoje wnuki obskubały wszystkie moje krzewy jagód! – powtarzała w myślach Antonia. – A ona nawet się nie zdziwiła.